Khải Tượng Cuối Cùng của Đa-ni-ên

Có phải chỉ là trùng hợp mà trong cùng năm nền móng đền thờ được đặt và việc phục hồi được bắt đầu một cách nghiêm túc, Đức Chúa Trời lại ban cho Đa-ni-ên một khải tượng khác về cả những sự kiện gần và tương lai? Đây là thời điểm của những kỳ vọng lớn lao! Đây là thời điểm để có cái nhìn tổng quan và tầm nhìn xa. Đây là thời điểm để đảm bảo rằng Đức Chúa Trời sẽ tiếp tục cai trị trong thế giới này và trong thế giới bên kia, ngay cả sau khi việc phục hồi được hứa của Ngài hoàn thành. Đây là thời điểm để nhìn xa vào tương lai và có niềm an ủi rằng tất cả những cuộc đấu tranh của cuộc đời này sẽ được minh oan.

Như với các khải tượng trước đó của Đa-ni-ên, khải tượng này cũng tràn ngập biểu tượng – với những tên gọi dường như có ý nghĩa kép và với những ám chỉ mơ hồ đến các sự kiện lịch sử tương lai. Phần đầu của khải tượng thu hút sự chú ý của Đa-ni-ên đến các vua và hoàng tử khác nhau, đặc biệt là các vua của “phương Bắc”, những người giao chiến với các vua của “phương Nam”. Bốn vua Ba Tư có thể là Cam-by-se, Me-đíc, Đa-ri-út, và Xéc-xe. “Vua hùng mạnh của Hy Lạp” có lẽ là A-léc-xan-đơ Đại đế. Nếu Ai Cập là vương quốc của phương Nam, thì có lẽ các vua được ám chỉ là các Tô-lê-mê: Sô-te (khoảng 283 TCN), Phi-la-dên-phu (khoảng 486-285 TCN) và con gái ông Bê-rê-ni-ce, và Ptô-lê-mê Phi-lô-pa-tô. Nếu vương quốc Sê-lê-u-cít của Sy-ri là vương quốc của phương Bắc, thì có lẽ các vua được ám chỉ là An-ti-ô-chu III (khoảng 198-187 TCN) và gần như chắc chắn là An-ti-ô-chu Ê-pi-pha-ne đáng khinh, người sẽ làm ô uế đền thờ và mang lại sự chấm dứt tạm thời cho việc hiến tế (khoảng 165 TCN).

Phần thứ hai của khải tượng dường như có tính tương lai hơn nhiều. Sử dụng nhân vật “vua của phương Bắc” như một bàn nhảy, có vẻ như khải tượng nhảy về phía trước đến thời điểm khi một “vua” nào đó sẽ kiêu ngạo tự tôn mình. Khải tượng sau đó kết thúc với ghi chú đầy hy vọng nhất của tất cả – sự sống lại!

10 ¹ Năm thứ ba đời vua Si-ru nước Phe-rơ-sơ, có một sự tỏ ra cho Đa-ni-ên cũng gọi là Bên-tơ-xát-sa. Sự tỏ ra đó là thật, tức là sự chiến-tranh lớn. Đa-ni-ên hiểu sự đó, và rõ được ý của sự hiện-thấy.

² Trong những ngày đó, ta, Đa-ni-ên, đương buồn-rầu trải ba tuần-lễ trọn. ³ Ta chẳng ăn bánh ngon, thịt và rượu chẳng vào miệng ta, và ta không xức dầu chi hết cho đến chừng ba tuần đã mãn.

⁴ Ngày thứ hai mươi bốn tháng giêng, ta ở kề bờ sông lớn Hi-đê-ke. ⁵ Ta nhướng mắt nhìn-xem, nầy, một người mặc vải gai, chung-quanh lưng thắt đai bằng vàng ròng U-pha. ⁶ Mình người như bích-ngọc; mặt người như chớp, và mắt như đuốc cháy; tay và chơn như đồng đánh bóng, và tiếng nói như tiếng đám đông. ⁷ Ta, Đa-ni-ên, chỉ có một mình ta xem sự hiện-thấy đó, vì những kẻ ở cùng ta không thấy sự hiện-thấy đó; nhưng họ run-rẩy quá, chạy trốn để ẩn mình. ⁸ Vậy ta sót lại một mình, và thấy sự hiện-thấy lớn đó thì chẳng còn sức nữa. Mặt ta biến sắc cho đến tái đi, và ta không còn sức nữa.

⁹ Song ta còn nghe tiếng của những lời người, và vừa nghe xong, ta ngủ mê đi, nằm sấp mặt xuống đất. ¹⁰ Bấy giờ có một bàn tay rờ đến ta, khiến ta dậy, chống đầu-gối và bàn tay trên đất. ¹¹ Đoạn, người đó nói cùng ta rằng: Hỡi Đa-ni-ên, là người rất được yêu-quí, hãy hiểu những lời ta nói cùng ngươi, và hãy đứng thẳng lên, vì bây giờ ta đã được sai đến cùng ngươi. Khi người đã nói cùng ta lời ấy, ta đứng lên và run-rẩy.

¹² Đoạn, người bảo ta rằng: Hỡi Đa-ni-ên, đừng sợ; vì kể từ ngày đầu mà ngươi đã chuyên lòng hiểu, hạ mình ngươi xuống trước mặt Đức Chúa Trời ngươi, thì những lời ngươi đã được nghe, và vì cớ những lời ngươi mà ta đã đến. ¹³ Song vua nước Phe-rơ-sơ đã ngăn-trở ta trong hai mươi mốt ngày; nhưng, nầy, Mi-ca-ên là một trong các quan-trưởng đầu nhứt, đã đến mà giúp-đỡ ta, và ta ở lại đó với các vua Phe-rơ-sơ. ¹⁴ Bây giờ ta đến để bảo ngươi hiểu sự sẽ xảy đến cho dân ngươi trong những ngày sau-rốt; vì sự hiện-thấy nầy chỉ về nhiều ngày lâu về sau.

¹⁵ Trong khi người nói cùng ta những lời đó, ta cúi mặt xuống đất, và làm thinh. ¹⁶ Nầy, có đấng bộ-dạng như các con trai loài người rờ đến môi ta. Ta bèn mở miệng, nói cùng đấng đứng trước mặt ta rằng: Hỡi chúa tôi, sự buồn-rầu trở lại trên tôi vì cớ sự hiện-thấy nầy, tôi không còn sức nữa. ¹⁷ Thể nào đầy-tớ chúa tôi nói được cùng chúa tôi? vì về phần tôi, tức thì không còn một chút sức-lực nào trong tôi, và cũng không còn hơi-thở trong tôi nữa!

¹⁸ Bấy giờ đấng có bộ-dạng người nam lại rờ đến ta và khiến ta nên mạnh. ¹⁹ Người bảo ta rằng: Hỡi người rất được yêu-quí, đừng sợ-hãi; nguyền cho sự bình-an ở với ngươi! Hãy mạnh-bạo! Phải, hãy mạnh-bạo đi! Khi người đương nói cùng ta, ta lại được sức, mà nói rằng: Hỡi chúa, xin hãy nói, vì chúa đã khiến tôi nên mạnh.

²⁰ Người lại nói cùng ta rằng: Ngươi có biết tại sao ta đến cùng ngươi chăng? Bây giờ ta trở về để đánh trận cùng vua của Phe-rơ-sơ, và khi ta đi, kìa, vua của Gờ-réc sẽ đến. ²¹ Nhưng ta sẽ truyền-bảo cho ngươi biết mọi đều đã ghi-chép trong sách chơn-thật. Không có ai giúp ta để chống với chúng nó, ngoài Mi-ca-ên, là vua các ngươi.

11 ¹ Trong năm đầu đời vua Đa-ri-út, người Mê-đi, ta đã dấy lên để giúp-đỡ người và làm cho mạnh.

² Bây giờ ta sẽ cho ngươi biết sự chơn-thật. Nầy, còn có ba vua trong nước Phe-rơ-sơ sẽ dấy lên, lại vua thứ tư có nhiều của-cải hơn hết thảy; và khi của-cải làm cho vua đó nên mạnh, thì người xui-giục mọi người nghịch cùng nước Gờ-réc. ³ Song sẽ có một vua mạnh dấy lên, lấy quyền lớn cai-trị và làm theo ý mình. ⁴ Khi vua ấy đã dấy lên, thì nước người bị xé và chia ra theo bốn gió của trời, nhưng không truyền lại cho con cháu, cũng không như quyền đã dùng mà cai-trị trước nữa; vì nước người sẽ bị nhổ và phó cho người khác ngoài những người đó.

⁵ Vua phương nam sẽ được mạnh; nhưng một trong các tướng của vua sẽ được mạnh hơn vua, và có quyền cai-trị; quyền người sẽ lớn lắm. ⁶ Đến cuối-cùng mấy năm, các vua đó sẽ đồng-minh với nhau; công-chúa vua phương nam đến cùng vua phương bắc để kết hòa-hảo. Nhưng sức của cánh tay công-chúa chắc không được lâu; quyền của vua phương bắc và cánh tay người cũng chẳng còn; nhưng công-chúa và những kẻ đã dẫn nó đến, và người sanh ra nó, cùng kẻ đã giúp-đỡ nó trong lúc đó đều sẽ bị nộp.

⁷ Một chồi ra từ rễ công-chúa, dấy lên để nối ngôi nó, mà đến cùng cơ-binh, vào trong đồn-lũy vua phương bắc, đánh và thắng được. ⁸ Người bắt cả các thần họ làm phu-tù đem sang nước Ê-díp-tô, cả các tượng đúc và các khí-mạnh bằng vàng bằng bạc nữa; đoạn trong vài năm, người sẽ không đánh vua phương bắc. ⁹ Vua nầy sẽ tiến vào nước vua phương nam, nhưng lại trở về xứ mình.

¹⁰ Hai con trai vua phương bắc đi chiến trận, nhóm một đoàn cơ-binh lớn, sẽ đến, sẽ tràn ra và đi qua; chúng nó sẽ trở về và chiến trận cho đến đồn-lũy vua phương nam. ¹¹ Bấy giờ vua phương nam tức giận, ra ngoài để đánh nhau cùng vua phương bắc, sắp sẵn-sàng một cơ-binh đông, và cơ-binh của vua phương bắc phải phó vào tay người. ¹² Cơ-binh đó tan rồi, thì lòng vua phương nam sẽ lên kiêu-ngạo. Người sẽ làm cho ngã xuống bấy nhiêu vạn người, nhưng không được thắng. ¹³ Vua phương bắc sẽ trở về, thâu-nhóm cơ-binh đông hơn nữa; và đến cuối-cùng các kỳ tức là các năm, người sẽ đến với một cơ-binh lớn và đồ rất nhiều. ¹⁴ Trong khi ấy nhiều người nổi lên nghịch cùng vua phương nam, và các con-cái của kẻ hung-dữ trong dân ngươi sẽ dấy lên, hầu cho ứng-nghiệm sự hiện-thấy, nhưng họ sẽ ngã xuống.

¹⁵ Vậy vua phương bắc sẽ đến; dựng đồn-lũy, lấy một thành vững-bền; và quân phương nam, dầu cho đến quân tinh-nhuệ nữa, cũng không thể đứng vững được. Vì chẳng có sức nào chống lại được. ¹⁶ Nhưng kẻ đến đánh nó sẽ làm tùy ý mình, và chẳng có ai đương lại với người. Người sẽ đứng trong đất vinh-hiển, cầm sự hủy-phá trong tay. ¹⁷ Người quyết lòng lấy sức của cả nước mình mà đến; đoạn, người sẽ giao-hòa với nó, và sẽ làm ứng-nghiệm; nó sẽ đem con gái của đờn-bà cho nó, để làm bại-hoại; nhưng nó sẽ không đứng được và cũng không thuộc về người. ¹⁸ Đoạn, người quay sang các cù-lao và chiếm lấy nhiều nơi. Nhưng một vua sẽ làm cho thôi sự sỉ-nhục người làm ra, và còn làm cho sự đó lại đổ trên người. ¹⁹ Đoạn người sẽ trở mặt về các đồn-lũy đất mình; nhưng chắc phải vấp và ngã, và chẳng được tìm thấy nữa.

²⁰ Bấy giờ có một vua khác sẽ nối ngôi người, sai kẻ bức-hiếp đi qua nơi vinh-hiển của nước; nhưng trong mấy ngày người sẽ phải bại-hoại, chẳng vì cơn giận-dữ hay trận chiến-tranh nào cả.

²¹ Lại có kẻ đáng khinh-dể lên thay vì vua đó, mà người ta không tôn người làm vua; nhưng người sẽ đến lúc yên-ổn, dùng lời siểm-nịnh mà mưu chiếm lấy nước. ²² Những cơ-binh đầy tràn, sẽ bị thua và vỡ tan trước người, cả đến vua của sự giao-ước cũng vậy. ²³ Dầu có lập hòa-ước với vua kia, người cũng làm việc cách dối-trá; đem quân đến và được mạnh bởi một dân ít người; ²⁴ người sẽ nhơn lúc yên-ổn chiếm lấy các khu đất tốt nhứt trong tỉnh, và sẽ làm đều mà tổ-phụ và liệt-tổ người chưa hề làm; lấy những đồ đã cướp đã giựt được và của-cải mà chia cho những người theo mình; lập mưu đánh các đồn-lũy, nhưng chỉ trong một thì mà thôi.

²⁵ Đoạn, vua đó lại phấn-chấn sức mình và lòng mình, dùng một cơ-binh lớn đánh vua phương nam. Vua phương nam sẽ đi đánh giặc bằng một cơ-binh lớn và mạnh lắm; nhưng người không thể chống-cự lại được, bởi vì sẽ có người ta lập mưu nghịch cùng người. ²⁶ Những kẻ ăn trong bàn vua sẽ làm cho vua bại-hoại; cơ-binh người sẽ tràn ra và nhiều người bị giết và ngã xuống. ²⁷ Có hai vua ấy, trong lòng chỉ chực làm hại; ngồi cùng bàn tiệc mà nói dối; song sự đó chẳng thành, vì sẽ còn có sự cuối-cùng nơi kỳ đã định.

²⁸ Vua sẽ trở về đất mình với nhiều của-cải lắm; lòng người đã rắp đối-địch cùng giao-ước thánh, và người sẽ làm theo ý mình, và trở về đất mình. ²⁹ Đến kỳ đã định, người sẽ trở lại và vào phương nam; nhưng lần sau không giống như lần trước. ³⁰ Vì những tàu ở Kít-tim sẽ đến nghịch cùng người; cho nên người sẽ lo-buồn và trở về. Người sẽ tức giận nghịch cùng giao-ước thánh, và làm theo ý mình. Người sẽ trở về, và coi trọng những kẻ bỏ giao-ước thánh. ³¹ Những quân-lính của người mộ sẽ dấy lên, làm ô-uế nơi thánh cùng đồn-lũy, cất của-lễ thiêu hằng dâng, và lập sự gớm-ghiếc làm ra sự hoang-vu. ³² Người dùng lời nịnh-hót mà dỗ-dành những kẻ làm sự dữ nghịch cùng giao-ước; nhưng dân-sự biết Đức Chúa Trời mình sẽ mạnh-mẽ mà làm. ³³ Những kẻ khôn-sáng trong dân sẽ dạy-dỗ nhiều người; nhưng họ sẽ phải ngã bởi gươm, bởi ngọn lửa, bởi sự phu-tù và sự cướp-bóc lâu ngày. ³⁴ Trong khi họ sa-ngã, họ cũng sẽ được cứu một ít; song nhiều kẻ sẽ lấy lời nịnh-hót mà theo họ. ³⁵ Trong những kẻ khôn-sáng sẽ có mấy người sa-ngã, hầu cho luyện-lọc chúng nó, làm cho tinh-sạch và trắng, cho đến kỳ sau-rốt, vì việc đó còn có kỳ nhứt-định.

³⁶ Vua sẽ làm theo ý-muốn mình; kiêu-ngạo và lên mình cao hơn hết các thần; nói những lời lạ-lùng nghịch cùng Đức Chúa Trời của các thần. Người sẽ được may-mắn cho đến khi cơn thạnh-nộ Chúa được trọn, bởi vì đều gì đã có chỉ-định thì phải ứng-nghiệm. ³⁷ Người sẽ không đoái xem các thần của tổ-phụ mình, cùng kẻ mà đờn-bà vẫn mến. Người sẽ chẳng coi thần nào ra gì; bởi vì người tôn mình lên cao hơn hết cả. ³⁸ Nhưng người sẽ ở chỗ mình tôn kính thần của các đồn-lũy; người sẽ lấy vàng, bạc, đá quí, và những vật tốt-đẹp mà tôn kính thần tổ-phụ mình không biết.

³⁹ Người sẽ cậy thần lạ giúp cho mà lấy các đồn-lũy vững-bền, và người sẽ ban thêm sự vinh-hiển cho kẻ nào nhận mình. Người cho họ cai-trị nhiều người, và chịu tiền-bạc mà chia đất.

⁴⁰ Đến kỳ sau-rốt, vua phương nam sẽ tranh-chiến cùng người. Vua phương bắc đem xe binh, lính kỵ và nhiều tàu, xông đến vua đó như cơn gió lốc. Người sẽ lấn vào các nước, tràn tới và đi qua. ⁴¹ Người sẽ vào đến đất vinh-hiển, và nhiều nước sẽ bị đổ. Song những người Ê-đôm, người Mô-áp và những kẻ làm đầu trong dân Am-môn sẽ thoát khỏi tay người. ⁴² Người sẽ giang tay ra trên các nước, và đất Ê-díp-tô sẽ không thoát khỏi. ⁴³ Người sẽ chiếm lấy các của-báu, vàng và bạc, cùng hết thảy đồ quí-báu của Ê-díp-tô. Dân Li-by và dân Ê-thi-ô-bi sẽ theo sau người. ⁴⁴ Song những tin-tức từ phương đông và phương bắc sẽ đến làm cho người bối-rối; người sẽ giận lắm mà đi ra để tàn-phá và hủy-diệt nhiều người. ⁴⁵ Người sẽ đặt các trại của cung mình ở khoảng giữa biển cùng núi vinh-hiển và thánh. Song người sẽ đến sự cuối-cùng mình, và chẳng có ai đến giúp-đỡ người cả.

12 ¹ Trong kỳ đó, Mi-ca-ên, quan-trưởng lớn, là đấng đứng thay mặt con-cái dân ngươi sẽ chổi-dậy. Lúc đó sẽ có tai-nạn, đến nỗi từ khi mới có nước đến kỳ đó cũng chẳng có như vậy bao giờ. Bấy giờ, trong vòng dân-sự ngươi, kẻ nào được ghi trong quyển sách kia thì sẽ được cứu. ² Nhiều kẻ ngủ trong bụi đất sẽ thức dậy, kẻ thì để được sự sống đời đời, kẻ thì để chịu sự xấu-hổ nhơ-nhuốc đời đời. ³ Những kẻ khôn-sáng sẽ được rực-rỡ như sự sáng trên vòng khung; và những kẻ dắt-đem nhiều người về sự công-bình sẽ sáng-láng như các ngôi sao đời đời mãi mãi. ⁴ Còn như ngươi, hỡi Đa-ni-ên, ngươi hãy đóng lại những lời nầy, và hãy đóng ấn sách nầy cho đến kỳ cuối-cùng. Nhiều kẻ sẽ đi qua đi lại, và sự học-thức sẽ được thêm lên.

⁵ Bấy giờ, ta, Đa-ni-ên, nhìn-xem, và nầy, có hai người khác đương đứng, một người ở bờ bên nầy sông, một người ở bờ bên kia. ⁶ Một người hỏi người mặc vải gai đương đứng ở trên nước sông, rằng: Đến cuối-cùng những sự lạ nầy được bao lâu? ⁷ Ta nghe người mặc vải gai đứng trên nước sông, người cất tay hữu và tay tả lên trời, chỉ Đấng hằng sống mà thề rằng sẽ trải qua một kỳ, những kỳ, và nửa kỳ; và khi quyền của dân thánh đã bị tan-tác hết, thì các sự nầy đều xong.

⁸ Ta, Đa-ni-ên, nghe những đều đó, nhưng ta không hiểu. Và ta nói rằng: Lạy chúa tôi, cuối-cùng các sự nầy sẽ ra thể nào? ⁹ Người trả lời rằng: Hỡi Đa-ni-ên, hãy đi; bởi vì những lời nầy đã đóng lại và đóng ấn cho đến kỳ cuối-cùng.

¹⁰ Sẽ có nhiều kẻ tự làm nên tinh-sạch và trắng, và được luyện-lọc. Nhưng những kẻ dữ sẽ cứ làm đều dữ; trong những kẻ dữ chẳng ai sẽ hiểu; song kẻ khôn-sáng sẽ hiểu. ¹¹ Từ kỳ trừ-bỏ của-lễ thiêu hằng dâng và sự gớm-ghiếc làm cho hoang-vu sẽ được lập lên, thì sẽ có một ngàn hai trăm chín mươi ngày. ¹² Phước thay cho kẻ đợi, và đến một ngàn ba trăm ba mươi lăm ngày! 

Như với tất cả các lời tiên tri khải thị, thời điểm khi những sự kiện này sẽ xảy ra có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau rất đa dạng. Phần đầu của khải tượng rõ ràng có liên quan đến các sự kiện sẽ diễn ra trong bốn thế kỷ tiếp theo. Bởi vì bản tường thuật lịch sử trong Kinh Thánh chủ yếu im lặng trong thời gian hiển nhiên được ám chỉ, khải thị này có thể có ý nghĩa để lấp đầy khoảng trống đó, ít nhất trong đại cương. Hơn nữa, những sự kiện này sẽ có ý nghĩa đặc biệt trong việc dẫn đến thời điểm ngay trước sự đến của Đấng Mê-si.

Còn về chính Đa-ni-ên, khải tượng kết thúc với sự đảm bảo rằng sau khi ông chết, ông sẽ sống lại để nhận phần thưởng của mình.

¹³ Còn ngươi, hãy đi, cho đến có kỳ cuối-cùng. Ngươi sẽ nghỉ-ngơi; và đến cuối-cùng những ngày, ngươi sẽ đứng trong sản nghiệp mình.

Như vậy kết thúc bản ghi chép về cuộc đời của Đa-ni-ên và những cuộc gặp gỡ kỳ diệu với thế giới bên kia. Dù đôi khi các khải tượng của ông có thể thử thách, chúng có giá trị vô cùng trong việc mở rộng trí tưởng tượng của người ta đến thời điểm khi tất cả những bí ẩn sẽ được bày tỏ.