Giô-suê được chọn làm người kế vị
Đức Chúa Trời đã nói với Moses rằng vì tội lỗi trước đây của ông, ông sẽ không được đi vào đất hứa. Vì biết rằng sự chết của Moses sẽ sớm đến, Moses lo lắng về việc lãnh đạo dân Israel trong tương lai. Moses yêu cầu CHÚA chọn ai đó làm người kế vị ông. CHÚA chọn Giô-suê, người đã từng là người trung thành với Moses suốt 40 năm qua, để thay thế Moses. Việc bổ nhiệm Giô-suê sẽ được công bố trước toàn dân Israel và trong sự hiện diện của Ê-lê-a-sa thầy tế lễ.
Chọn Giô-suê làm người kế-vị Môi-se
(Dân số ký 27:12-23)
27
12 Đoạn, Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se rằng: Hãy lên trên núi A-ba-rim nầy và nhìn xem xứ mà ta đã ban cho dân Y-sơ-ra-ên. 13 Ngươi sẽ nhìn xem xứ đó, rồi ngươi cũng sẽ được về cùng tổ-phụ, như A-rôn, anh ngươi, đã được về vậy; 14 bởi vì, tại đồng vắng Xin, các ngươi có bội-nghịch mạng-lịnh ta, trong lúc hội-chúng cãi-cọ, và vì trước mặt chúng nó, các ngươi không tôn ta nên thánh về việc nước. Ấy là nước về sự cãi-cọ tại Ca-đe, trong đồng vắng Xin.
15 Môi-se thưa cùng Đức Giê-hô-va rằng: 16 Lạy Giê-hô-va là Đức Chúa Trời của thần-linh mọi xác-thịt, xin Ngài lập trên hội-chúng một người 17 để vào ra trước mặt chúng nó, khiến chúng nó ra vào, hầu cho hội-chúng của Đức Giê-hô-va chớ như con chiên không người chăn.
18 Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se rằng: Hãy chọn lấy Giô-suê con trai của Nun, người có Thần cảm-động; phải đặt tay trên mình người; 19 rồi đem người ra mắt Ê-lê-a-sa, thầy tế-lễ, và cả hội-chúng, truyền lịnh cho người trước mặt họ, 20 và trao phần vinh-hiển ngươi lại cho người, hầu cho cả hội-chúng Y-sơ-ra-ên nghe người. 21 Người phải ra mắt Ê-lê-a-sa, thầy tế-lễ, rồi người sẽ vì Giô-suê cầu hỏi sự xét-đoán của u-rim trước mặt Đức Giê-hô-va; theo lịnh Ê-lê-a-sa, người và cả hội-chúng Y-sơ-ra-ên sẽ đi ra và đi vào.
22 Vậy, Môi-se làm y như Đức Giê-hô-va đã phán dặn mình, chọn lấy Giô-suê để trước mặt Ê-lê-a-sa, thầy tế-lễ, và trước mặt cả hội-chúng, 23 đặt tay trên mình người, và truyền lịnh cho, y như Đức Giê-hô-va đã cậy Môi-se phán dặn vậy.
Hai Rưỡi Chi Tộc Định Cư Phía Đông Sông Giô-đanh
Trong khi đang chuẩn bị cho cuộc xâm chiếm Ca-na-an, Môi-se được người của chi tộc Gát và Ru-bên đến gặp, họ đã quyết định rằng họ muốn định cư ở phía đông sông Giô-đanh, một vùng mà họ tin rằng sẽ cung cấp đồng cỏ đặc biệt tốt cho đàn gia súc đông đảo của họ. Lúc đầu Môi-se tỏ ra hoài nghi, nghĩ rằng có lẽ những người này đang đưa ra yêu cầu để tránh phải chiến đấu giành Ca-na-an. Khi được đảm bảo rằng những người này sẽ giúp chinh phục đất hứa, Môi-se đồng ý với yêu cầu của họ. Dường như một nửa chi tộc Ma-na-se cũng thích kế hoạch này và được phép định cư ở bờ đông cùng với hai chi tộc kia. Dự đoán trước nhu cầu về các thành ẩn náu, như đã được mô tả chi tiết đầy đủ hơn trong các luật hình sự của Y-sơ-ra-ên, Môi-se chỉ định một thành ẩn náu cho mỗi chi tộc phía đông.
Chi-phái Ru-bên và chi-phái Gát lãnh xứ Ga-la-át làm sản-nghiệp
(Dân số ký 33:1-42)
321 Vả, con-cháu Ru-bên cùng con-cháu Gát có bầy súc-vật rất nhiều; thấy xứ Gia-ê-xe và xứ Ga-la-át là đất tiện-hiệp nuôi bầy súc-vật: 2 bèn đến thưa cùng Môi-se, Ê-lê-a-sa, thầy tế-lễ, và các hội-trưởng mà rằng: 3 A-ta-rốt, Đi-bôn, Gia-ê-xe, Nim-ra, Hết-bôn, Ê-lê-a-lê, Sê-bam, Nê-bô, và Bê-ôn, 4 xứ mà Đức Giê-hô-va đã đánh bại trước mặt hội-chúng Y-sơ-ra-ên, là một xứ tiện-hiệp nuôi bầy súc-vật, và các tôi-tớ ông có bầy súc-vật. 5 Lại tiếp rằng: Nếu chúng tôi được ơn trước mặt ông, chớ chi ban xứ nầy cho kẻ tôi-tớ ông làm sản-nghiệp, xin đừng biểu chúng tôi đi ngang qua sông Giô-đanh.
6 Nhưng Môi-se đáp cùng con-cháu Gát và con-cháu Ru-bên rằng: Anh em các ngươi há sẽ đi trận, còn các ngươi ở lại đây sao? 7 Sao các ngươi xui dân Y-sơ-ra-ên trở lòng, không khứng đi qua xứ mà Đức Giê-hô-va đã cho? 8 Ấy, tổ-phụ các ngươi cũng làm như vậy khi ở từ Ca-đe-Ba-nê-a, ta sai họ đi do-thám xứ. 9 Vì tổ-phụ các ngươi lên đến đèo Ếch-côn, thấy xứ, rồi xui dân Y-sơ-ra-ên trở lòng, không khứng vào xứ mà Đức Giê-hô-va đã ban cho. 10 Trong ngày đó, cơn thạnh-nộ của Đức Giê-hô-va phừng lên và Ngài thề rằng: 11 Những người đi lên khỏi xứ Ê-díp-tô, từ hai mươi tuổi sắp lên, sẽ chẳng hề thấy xứ mà ta đã thề ban cho Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp, vì các người đó không theo ta cách trung-thành, 12 trừ ra Ca-lép, con trai của Giê-phu-nê, là người Kê-nít, và Giô-suê, con trai của Nun: hai người đó đã theo Đức Giê-hô-va cách trung-thành. 13 Ấy vậy, cơn thạnh-nộ của Đức Giê-hô-va nổi phừng-phừng cùng dân Y-sơ-ra-ên, Ngài làm cho dân đó đi lưu-lạc trong đồng vắng bốn mươi năm, cho đến chừng nào cả dòng-dõi đã làm đều ác trước mặt Đức Giê-hô-va bị tiêu-diệt hết. 14 Nầy các ngươi dấy lên thế cho tổ-phụ mình, là dòng-dõi tội-nhơn, đặng gia-thêm sức thạnh-nộ của Đức Giê-hô-va cùng Y-sơ-ra-ên nữa. 15 Vì nhược bằng các ngươi đi tẻ Ngài ra, thì Ngài sẽ cứ để dân nầy ở trong đồng vắng, và các ngươi làm cho dân chết sạch hết vậy.
16 Nhưng các người đó đến gần Môi-se mà rằng: Tại đây, chúng tôi sẽ dựng chuồng cho súc-vật và thành cho con trẻ chúng tôi; 17 rồi chúng tôi cầm binh-khí lập-tức đặng đi trước dân Y-sơ-ra-ên cho đến chừng nào đưa dân ấy vào cõi đã phân-định cho họ. Còn con trẻ chúng tôi phải ở trong thành kiên-cố, vì cớ dân bổn-xứ. 18 Chúng tôi không trở về nhà chúng tôi trước khi mọi người trong dân Y-sơ-ra-ên chưa lãnh được sản-nghiệp mình. 19 Chúng tôi sẽ chẳng được chi với dân Y-sơ-ra-ên về bên kia sông Giô-đanh hay là xa hơn, vì chúng tôi được sản-nghiệp mình ở bên nầy sông Giô-đanh, về phía đông.
20 Môi-se đáp cùng các người rằng: Nếu các ngươi làm đều đó, nếu cầm binh-khí đặng đi chiến-trận trước mặt Đức Giê-hô-va, 21 nếu mọi người cầm binh-khí đi ngang qua sông Giô-đanh trước mặt Đức Giê-hô-va, cho đến khi nào đuổi quân-nghịch chạy khỏi trước mặt Ngài, 22 và nếu chỉ trở về sau khi xứ đã phục trước mặt Đức Giê-hô-va, — thì đối cùng Đức Giê-hô-va và Y-sơ-ra-ên, các ngươi sẽ không bị trách-móc chi, và đất nầy sẽ làm sản-nghiệp cho các ngươi trước mặt Đức Giê-hô-va. 23 Còn nếu không làm như vậy, nầy các ngươi sẽ phạm tội cùng Đức Giê-hô-va, và phải biết rằng tội chắc sẽ đổ lại trên các ngươi. 24 Vậy, hãy cất thành cho con trẻ mình, cùng dựng chuồng cho bầy súc-vật và làm đều các ngươi đã nói.
25 Con-cháu Gát và con-cháu Ru-bên bèn nói cùng Môi-se rằng: Các tôi-tớ ông sẽ làm đều mà chúa tôi phán dặn. 26 Con trẻ, vợ, bầy chiên, và hết thảy súc-vật chúng tôi sẽ ở đây trong những thành xứ Ga-la-át; 27 còn hết thảy tôi-tớ ông sẽ cầm binh-khí, đi ngang qua, sẵn ngừa mà chiến-trận trước mặt Đức Giê-hô-va, như chúa tôi đã phán dặn.
28 Vậy, Môi-se về phần các người đó truyền lịnh cho Ê-lê-a-sa, thầy tế-lễ, cho Giô-suê, con trai Nun, và cho các quan-trưởng của những chi-phái dân Y-sơ-ra-ên, 29 mà rằng: Nếu con-cháu Gát và con-cháu Ru-bên cầm binh-khí đi ngang qua sông Giô-đanh với các ngươi đặng chiến-trận trước mặt Đức Giê-hô-va, và nếu xứ phục các ngươi, thì các ngươi phải ban cho họ xứ Ga-la-át làm sản-nghiệp. 30 Nhưng nếu họ không cầm binh-khí mà đi ngang qua với các ngươi, thì họ sẽ có sản-nghiệp giữa các ngươi trong xứ Ca-na-an.
31 Con-cháu Gát và con-cháu Ru-bên thưa rằng: Chúng tôi sẽ làm đều chi mà Đức Giê-hô-va đã phán cùng kẻ tôi-tớ ông. 32 Chúng tôi sẽ cầm binh-khí đi qua trong xứ Ca-na-an trước mặt Đức Giê-hô-va; nhưng chúng tôi sẽ lãnh sản-nghiệp mình về phía bên nầy sông Giô-đanh.
33 Ấy vậy, Môi-se ban cho con-cháu Gát, con-cháu Ru-bên, và phân nửa chi-phái Ma-na-se, là con trai của Giô-sép, nước của Si-hôn, vua dân A-mô-rít, và nước của Óc, vua xứ Ba-san, tức là ban xứ với những thành nó và các thành địa-hạt ở chung-quanh.
34 Con-cháu Gát bèn xây-cất Đi-bôn, A-ta-rốt, A-rô-e, 35 Ạt-rốt-Sô-phan, Gia-ê-xe, Giô-bê-ha, 36 Bết-Nim-ra, và Bết-Ha-ran, là những thành kiên-cố. Cũng dựng chuồng cho bầy súc-vật nữa. 37 Con-cháu Ru-bên xây-cất Hết-bôn, Ê-lê-a-lê, Ki-ri-a-ta-im, 38 Nê-bô, Ba-anh-Mê-ôn, tên các thành nầy bị đổi, — và Síp-ma; rồi đặt tên cho các thành nào mình xây-cất. 39 Con-cháu Ma-ki, là con trai Ma-na-se, đi vào chiếm xứ Ga-la-át và đuổi người A-mô-rít ở trong đó ra. 40 Vậy, Môi-se ban xứ Ga-la-át cho Ma-ki, là con trai Ma-na-se, và người ở tại đó. 41 Giai-rơ, là con trai Ma-na-se, đi chiếm các thôn dân A-mô-rít, đặt tên là thôn Giai-rơ. 42 Nô-bách đi lấy thành Kê-nát với các thành địa-hạt, đặt tên là Nô-bách theo chánh danh mình.
Ba thành ẩn náu ở bên kia sông Giô đanh
(Phục truyền luật lệ ký 4:41-43)
4 41 Môi-se bèn biệt ra ba cái thành ở bên kia sông Giô-đanh, về hướng mặt trời mọc, 42 để kẻ sát-nhơn vô-ý giết người lân-cận mình, mà không có ghét trước, được thế trốn tránh và ẩn-núp trong một của các thành nầy, và được sống. 43 Ấy là Bết-se nơi rừng vắng, trong xứ đồng bằng, để cho người Ru-bên; Ra-mốt nơi Ga-la-át, để cho người Gát, và Gô-lan nơi Ba-san, để cho người Ma-na-se.
Chuẩn Bị Chinh Phục và Định Cư
Vì sợ dân Y-sơ-ra-ên quên đi bài học mà Đức Chúa Trời đã phải dạy họ qua việc hủy diệt khủng khiếp người Ma-đi-an, Đức Chúa Trời cảnh báo họ trước rằng khi họ vào đất Ca-na-an, họ phải đuổi hết tất cả cư dân ở đó và hoàn toàn phá hủy việc thờ thần tượng đang tràn lan trong xứ. (Hầu như không cần phải nói điều này dựa trên kinh nghiệm trong quá khứ của họ, dân Y-sơ-ra-ên sẽ không hoàn toàn tuân theo chỉ thị của Đức Chúa Trời và do đó sẽ liên tục sa vào việc bội đạo.)
Vùng đất mà Đức Chúa Trời đã hứa ban cho dân Ngài trong nhiều thế kỷ là đất Ca-na-an, mà Đức Chúa Trời đã cẩn thận vạch ra ranh giới. Từ Biển Địa Trung Hải ở phía tây, đất sẽ trải dài về phía đông qua các đồng bằng và vượt qua các ngọn núi đến một đường chạy từ bắc xuống nam từ bờ đông của Biển Ga-li-lê, xuống sông Giô-đanh đến Biển Chết.
Biên giới phía bắc nhất sẽ ở vùng thượng Ga-li-lê, gần một ngọn núi tên là Hô-rơ, không nên nhầm lẫn với núi Hô-rơ nơi A-rôn qua đời. (Thật trớ trêu, núi Hô-rơ đó nằm gần ranh giới phía nam của Ca-na-an, xuống gần Ca-đe Ba-nê-a ở phía bắc bán đảo Si-nai, phía nam Biển Chết và phía đông của Ê-đôm.)
Đức Giê-hô-va buộc dân Y-sơ-ra-ên phải phá-hủy người Ca-na-an
(Dân số Ký 33:50-56)
3350 Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se trong đồng Mô-áp gần sông Giô-đanh, đối ngang Giê-ri-cô, mà rằng: 51 Hãy truyền cùng dân Y-sơ-ra-ên mà rằng: Khi nào các ngươi đã đi ngang qua sông Giô-đanh đặng vào xứ Ca-na-an rồi, 52 thì phải đuổi hết thảy dân của xứ khỏi trước mặt các ngươi, phá-hủy hết thảy hình-tượng chạm và hình đúc, cùng đạp đổ các nơi cao của chúng nó. 53 Các ngươi sẽ lãnh xứ làm sản-nghiệp và ở tại đó; vì ta đã ban xứ cho các ngươi đạng làm sản-nghiệp. 54 Phải bắt thăm chia xứ ra tùy theo họ-hàng các ngươi. Hễ ai số đông, các ngươi phải cho một sản-nghiệp lớn hơn; còn hễ ai số ít, thì phải cho một sản-nghiệp nhỏ hơn. Mỗi người sẽ nhận-lãnh phần mình bắt thăm được; phải cứ những chi-phái tổ-phụ các ngươi mà chia xứ ra. 55 Còn nếu các ngươi không đuổi dân của xứ khỏi trước mặt mình, thì những kẻ nào trong bọn họ mà các ngươi còn chừa lại, sẽ như gai trong con mắt, và như chông nơi hông các ngươi, chúng nó sẽ theo bắt riết các ngươi tại trong xứ các ngươi ở; 56 rồi xảy đến ta sẽ hành-hại các ngươi khác nào ta đã toan hành-hại chúng nó vậy.
(Phục truyền luật lệ ký 25:17-19)
25 17 Hãy nhớ đều A-ma-léc đã làm cho ngươi dọc đường, khi các ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô; 18 thế nào người không kính-sợ Đức Chúa Trời, đến đón ngươi trên đường, xông vào binh hậu ngươi, đánh các người yếu theo ngươi, trong khi chánh mình ngươi mỏi-mệt và nhọc-nhằn. 19 Vậy, khi Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã ban sự bình-an cho, và giải-cứu ngươi khỏi mọi kẻ thù-nghịch vây-phủ ngươi trong xứ mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi ban cho ngươi nhận lấy làm sản-nghiệp, thì phải xóa sự ghi-nhớ A-ma-léc khỏi dưới trời. Chớ hề quên!
(Dân số ký 34:7-9 – 35:1-8)
Giới-hạn xứ Ca-na-an và tên các quan-trưởng của mỗi chi-phái đứng chia xứ
341 Đức Giê-hô-va lại phán cùng Môi-se rằng: 2 Hãy truyền đều nầy cho dân Y-sơ-ra-ên mà rằng: Các ngươi sẽ vào xứ Ca-na-an đặng lãnh xứ làm sản-nghiệp, tức là xứ Ca-na-an khắp bốn bề: 3 Miền nam sẽ thuộc về các ngươi, từ đồng vắng Xin chạy dài theo Ê-đôm. Ấy vậy, giới-hạn của các ngươi về phía nam sẽ chạy từ đầu Biển-mặn về bên hướng đông. 4 Giới-hạn nầy chạy vòng phía nam của núi Ạc-ráp-bim, đi ngang về hướng Xin và giáp phía nam Ca-đe-Ba-nê-a; đoạn chạy qua Hát-sa-Át-đa, và đi ngang hướng Át-môn. 5 Từ Át-môn giới-hạn chạy vòng về lối suối Ê-díp-tô và giáp biển.
6 Còn về giới-hạn phía tây thì các ngươi sẽ có biển lớn dùng làm hạn, ấy sẽ là giới-hạn về phía tây.
7 Nầy là giới-hạn của các ngươi về phía bắc: Từ biển lớn, các ngươi sẽ chấm núi Hô-rơ làm hạn; 8 từ núi Hô-rơ, các ngươi sẽ chấm tại đầu Ha-mát làm hạn; rồi giới-hạn sẽ giáp tại Xê-đát. 9 Giới-hạn sẽ chạy về hướng Xíp-rôn và ăn cuối Hát-sa-Ê-nan, đó là giới-hạn của các ngươi về phía bắc.
10 Phía đông các ngươi sẽ chấm ranh mình từ Hát-sa-Ê-nan tới Sê-pham; 11 rồi chạy từ Sê-pham xuống đến Ríp-la về hướng đông của A-in; đoạn chạy xuống và giáp gành biển Ki-nê-rết (Tức là biển Ghê-nê-sa-rét, cũng gọi là biển Ga-li-lê) về phía đông. 12 Rốt lại, giới-hạn sẽ chạy xuống về phía sông Giô-đanh và giáp Biển-mặn. Đó là xứ các ngươi sẽ có, cùng các giới-hạn nó xung-quanh vậy.
13 Môi-se bèn truyền lịnh nầy cho dân Y-sơ-ra-ên mà rằng: Ấy đó là xứ các ngươi sẽ bắt thăm chia ra mà Đức Giê-hô-va đã phán dặn cho chín chi-phái và phân nửa của một chi-phái. 14 Vì chi-phái con-cháu Ru-bên, tùy theo tông-tộc mình, và chi-phái con-cháu Gát, tùy theo tông-tộc mình, cùng phân nửa chi-phái Ma-na-se đã lãnh phần sản-nghiệp mình rồi. 15 Hai chi-phái và nửa chi-phái nầy đã nhận-lãnh sản-nghiệp mình ở phía bên kia sông Giô-đanh, đối ngang Giê-ri-cô về hướng đông, tức về phía mặt trời mọc.
16 Đức Giê-hô-va lại phán cùng Môi-se rằng: 17 Đây là tên những người sẽ đứng chia xứ: Ê-lê-a-sa, thầy tế-lễ, và Giô-suê, con trai Nun. 18 Các ngươi cũng phải cứ mỗi chi-phái chọn một quan-trưởng đặng chia xứ ra.
19 Đây là tên các người đó: Về chi-phái Giu-đa, Ca-lép, con trai Giê-phu-nê; 20 về chi-phái con-cháu Si-mê-ôn, Sê-mu-ên, con trai A-mi-hút; 21 về chi-phái Bên-gia-min, Ê-li-đát, con trai Kít-lon; 22 về chi-phái con-cháu Đan, một quan-trưởng tên là Bu-ki, con trai Giốc-li; 23 về con-cháu Giô-sép: về chi-phái con-cháu Ma-na-se, một quan-trưởng tên là Ha-ni-ên, con trai Ê-phát; 24 và về chi-phái con-cháu Ép-ra-im, một quan-trưởng tên là Kê-mu-ên, con trai Síp-tan; 25 về chi-phái con-cháu Sa-bu-lôn, một quan-trưởng tên là Ê-lít-sa-phan, con trai Phác-nát; 26 về chi-phái con-cháu Y-sa-ca, một quan-trưởng tên là Pha-ti-ên, con trai A-xan; 27 về chi-phái con-cháu A-se, một quan-trưởng tên là A-hi-hút, con trai Se-lu-mi; 28 và về chi-phái con-cháu Nép-ta-li, một quan-trưởng tên là Phê-đa-ên, con trai A-mi-hút. 29 Đó là những người mà Đức Giê-hô-va phán biểu đứng chia sản-nghiệp cho dân Y-sơ-ra-ên trong xứ Ca-na-an.
Các thành của người Lê-vi, và thành ẩn-náu. — Kẻ báo thù huyết
351 Đức Giê-hô-va phán cùng Môi-se trong đồng Mô-áp, gần sông Giô-đanh, đối ngang Giê-ri-cô, mà rằng: 2 Hãy biểu dân Y-sơ-ra-ên do trong phần sản-nghiệp mình đã có, nhường những thành cho người Lê-vi đặng ở; cho luôn một miếng đất ở chung-quanh các thành đó. 3 Người Lê-vi sẽ có những thành đặng ở; còn đất chung-quanh các thành nầy sẽ dùng cho súc-vật, cho sản-vật, và cho hết thảy thú-vật của họ. 4 Đất chung-quanh thành mà các ngươi nhường cho người Lê-vi sẽ là một ngàn thước châu-vi, kể từ vách thành và ở ngoài. 5 Vậy các ngươi phải đo, phía ngoài thành về hướng đông hai ngàn thước, về hướng nam hai ngàn thước, về hướng tây hai ngàn thước, và về hướng bắc hai ngàn thước; cái thành sẽ ở chính giữa. Đó sẽ là đất của những thành người Lê-vi.
6 Trong số thành các ngươi sẽ nhường cho người Lê-vi, sẽ có sáu cái thành ẩn-náu mà các ngươi phải chỉ cho, để kẻ sát-nhơn trốn-tránh tại đó; ngoài sáu thành đó, các ngươi phải nhường cho người Lê-vi bốn mươi hai cái thành. 7 Hết thảy thành các ngươi sẽ nhường cho người Lê-vi luôn với đất, số là bốn mươi tám cái. 8 Về những thành do trong sản-nghiệp của dân Y-sơ-ra-ên mà các ngươi sẽ nhường cho người Lê-vi phải lấy bớt nhiều hơn của chi-phái có nhiều, và lấy bớt ít hơn của chi-phái có ít; mỗi chi-phái nhường cho người Lê-vi những thành cân-phân theo sản-nghiệp của mình sẽ được.