Thử Thách Đức Tin Tột Cùng của Áp-ra-ham

   Trong khi Ích-ma-ên đã trưởng thành, người em cùng cha khác mẹ của anh là Y-sác, cũng đã phát triển thành một thiếu niên khỏe mạnh, chắc chắn là nguồn vui lớn cho Áp-ra-ham và Sa-ra. Nhưng, giống như nhiều người nam và nữ có đức tin lớn phải đối mặt với những thử thách khó khăn, Áp-ra-ham sắp phải đối diện với thử thách lớn nhất trong tất cả—và đó sẽ là mạng sống của Y-sác đang bị đe dọa. Có thể chăng, kể từ khi Y-sác được sinh ra, sự tin cậy của Áp-ra-ham đặt nơi Y-sác thay vì nơi lời hứa của Đức Chúa Trời? Đức Chúa Trời đưa ra thử thách bằng cách kêu gọi Áp-ra-ham dâng Y-sác làm của lễ thiêu!
   Mặc dù việc hiến tế người không phải là điều bất thường giữa những người Ca-na-an và Canh-đê xung quanh, yêu cầu của Đức Chúa Trời phải đánh động Áp-ra-ham tận nền tảng đức tin của ông. Nó không chỉ khiến Áp-ra-ham phải thắc mắc về sự công chính của Đức Chúa Trời, mà quan trọng hơn, nó đe dọa sự ứng nghiệm lời hứa của Đức Chúa Trời về việc làm nên một dân tộc lớn qua dòng dõi của Y-sác. Trong tình thế khó xử như vậy, làm sao Áp-ra-ham có thể dung hòa đức tin của mình? Ông nên đáp ứng thế nào?

22 ¹ Khi mọi việc kia đã xong, thì Đức Chúa Trời thử Áp-ra-ham; Ngài phán rằng: Hỡi Áp-ra-ham! Người thưa rằng: Có tôi đây. ² Đức Chúa Trời phán rằng. Hãy bắt đứa con một ngươi yêu-dấu, là Y-sác, và đi đến xứ Mô-ri-a, nơi đó dâng đứa con làm của-lễ thiêu ở trên một hòn núi kia mà ta sẽ chỉ cho.

³ Áp-ra-ham dậy sớm, thắng lừa, đem hai đầy-tớ và con mình, là Y-sác, cùng đi; người cũng chặt củi để dùng về của-lễ thiêu, rồi đi đến nơi mà Đức Chúa Trời đã truyền dạy.

⁴ Qua đến ngày thứ ba, Áp-ra-ham nhướng mắt lên thấy nơi đó ở lối đằng xa, ⁵ thì nói cùng hai kẻ đầy-tớ rằng: Hãy ở lại đây với con lừa; ta cùng đứa trẻ sẽ đi đến chốn kia đặng thờ-phượng, rồi sẽ trở lại với hai ngươi. ⁶ Áp-ra-ham lấy củi về của-lễ thiêu, chất trên Y-sác, con mình; rồi người cầm lửa và dao trong tay, và cả hai cha con đồng đi.

⁷ Y-sác bèn nói cùng Áp-ra-ham, cha mình, rằng: Hỡi Cha! Người đáp: Con ơi! cha đây. Y-sác nói: Củi đây, lửa đây, nhưng chiên con đâu có đặng làm của-lễ thiêu? ⁸ Áp-ra-ham rằng: Con ơi! chính Đức Chúa Trời sẽ sắm-sẵn lấy chiên con đặng dùng làm của-lễ thiêu; rồi cả hai cha con cứ đồng đi.

⁹ Họ đến chốn Đức Chúa Trời đã phán dạy; tại đó, Áp-ra-ham lập bàn-thờ, chất củi lên, trói Y-sác con mình lại, để lên đống củi trên bàn-thờ. ¹⁰ Áp-ra-ham bèn giơ tay ra cầm lấy dao đặng giết con mình. ¹¹ Thiên-sứ của Đức Giê-hô-va từ trên trời kêu xuống mà rằng: Hỡi Áp-ra-ham, Áp-ra-ham! Người thưa rằng: Có tôi đây. ¹² Thiên-sứ phán rằng: Đừng tra tay vào mình con trẻ và chớ làm chi hại đến nó; vì bây giờ ta biết rằng ngươi thật kính-sợ Đức Chúa Trời, bởi cớ không tiếc với ta con ngươi, tức con một ngươi. ¹³ Áp-ra-ham nhướng mắt lên, xem thấy sau lưng một con chiên đực, sừng mắc trong bụi cây, bèn bắt con chiên đực đó dâng làm của-lễ thiêu thay cho con mình. ¹⁴ Áp-ra-ham gọi chỗ đó là Giê-hô-va Di-rê (Giê-hô-va Di-rê, nghĩa là Đức Giê-hô-va sẽ sắm-sẵn tại đó). Bởi cớ ấy, ngày nay có tục-ngữ rằng: Trên núi của Đức Giê-hô-va sẽ có sắm-sẵn.

¹⁵ Thiên-sứ của Đức Giê-hô-va từ trên trời kêu Áp-ra-ham lần thứ nhì mà rằng: ¹⁶ Đức Giê-hô-va phán rằng: Vì ngươi đã làm đều đó, không tiếc con ngươi, tức con một ngươi, thì ta lấy chánh mình ta mà thề rằng ¹⁷ sẽ ban phước cho ngươi, thêm dòng-dõi ngươi nhiều như sao trên trời, đông như cát bờ biển, và dòng-dõi đó sẽ chiếm được cửa thành quân nghịch. ¹⁸ Bởi vì ngươi đã vâng theo lời dặn ta, nên các dân thế-gian đều sẽ nhờ dòng-dõi ngươi mà được phước.

¹⁹ Đoạn, Áp-ra-ham trở về nơi hai người đầy-tớ; họ đứng dậy, đồng nhau đi về Bê-e-Sê-ba. Áp-ra-ham cứ ở tại Bê-e-Sê-ba.

   Cảm xúc của Áp-ra-ham trong suốt cuộc gặp gỡ này hẳn đã vượt quá khả năng diễn tả. Tuy nhiên, rõ ràng ông tin rằng Đức Chúa Trời sẽ khiến Y-sác sống lại từ cõi chết, nếu cần thiết, để thực hiện lời hứa của Ngài. Giữa cuộc đấu tranh nội tâm để vâng lời yêu cầu phi thường của Đức Chúa Trời, Áp-ra-ham không thể biết rằng Đức Chúa Trời đang không đòi hỏi nơi ông nhiều hơn điều mà trong tương lai Ngài sẽ đòi hỏi nơi chính Ngài. Khi người thừa kế cuối cùng của Áp-ra-ham (Chúa Giê-xu) xuất hiện trên sân khấu lịch sử, bản chất tiên tri của sự hy sinh Y-sác sẽ được lặp lại với nhiều điểm tương đồng và với ý nghĩa song song đáng kinh ngạc.

Tin Tức về Gia Đình Na-cô

   Một thời gian sau khi Áp-ra-ham trở về Bê-e-Sê-ba từ chuyến đi ngắn với Y-sác đến xứ Mô-ri-a, Áp-ra-ham nhận được tin về em trai mình là Na-cô, người mà ông không gặp kể từ khi rời khỏi U-rơ của người Canh-đê cách đây khoảng 40 năm. Tin vui là Na-cô giờ đã có tám người con với vợ và bốn người con với vợ lẽ. Ý nghĩa lịch sử của gia phả Na-cô được tìm thấy nơi con trai út của Na-cô là Bê-tu-ên, và quan trọng hơn là nơi con gái của Bê-tu-ên, Rê-bê-ca, người sẽ sớm trở thành một nhân vật quan trọng trong dòng dõi của chính Áp-ra-ham.

²⁰ Sau các việc đó, người ta thuật lại với Áp-ra-ham tin nầy rằng: Nầy, nàng Minh-ca cũng sanh con cho em ngươi, là Na-cô. ²¹ Con trưởng-nam là Út-xơ, em trai là Bu-xơ, Kê-mu-ên, cha của A-ram; ²² Kê-sết, Ha-xô, Phin-đát, Dít-láp và Bê-tu-ên; ²³ Bê-tu-ên là người sanh Rê-be-ca. Minh-ca sanh tám người con trai đó cho Na-cô, em của Áp-ra-ham. ²⁴ Còn người vợ nhỏ, tên là Rê-u-ma, cũng sanh con. là Tê-ba, Ga-ham, Ta-hách và Ma-a-ca.

Sự Qua Đời và Chôn Cất Sa-ra

Nhiều năm đã trôi qua và Áp-ra-ham nay đã 137 tuổi. Y-sác, kém cha một thế kỷ, là một thanh niên tương đối trẻ, 37 tuổi. Sa-ra, người có vinh dự là người phụ nữ duy nhất trong toàn bộ Kinh Thánh được đề cập đến tuổi tác, đã được 127 tuổi. Sách Sáng thế ký đột ngột ghi lại cái chết của Sa-ra, tại vùng Hếp-rôn trong xứ Ca-na-an, nơi Áp-ra-ham đã trở về trong khoảng 40 năm qua.
   Việc Kinh Thánh dừng lại để ghi nhận nỗi đau buồn của Áp-ra-ham về sự mất mát người bạn đời yêu dấu là một tưởng niệm xúc động về người phụ nữ đức tin này, người sẽ trở thành mẹ của một dân tộc lớn. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là sự quan tâm mà văn bản dành cho một giao dịch giữa Áp-ra-ham và một người tên Ép-rôn, người sở hữu một hang động mà Áp-ra-ham muốn mua làm nơi chôn cất Sa-ra. Chính giao dịch này là một ví dụ thú vị về cách mặc cả kiểu phương Đông, trong đó một lời đề nghị tặng quà rõ ràng chẳng qua chỉ là cách tinh tế để đưa ra giá cả. Nhưng ý nghĩa thực sự của câu chuyện có thể là bằng chứng thêm về đức tin của Áp-ra-ham rằng Đức Chúa Trời sẽ một ngày nào đó ban đất này cho dòng dõi Áp-ra-ham. Dường như Áp-ra-ham muốn đảm bảo rằng, ngay cả trong cái chết, ông và Sa-ra sẽ là một phần của vùng đất hứa này.

23 ¹ Sa-ra hưởng-thọ được một trăm hai mươi bảy tuổi. Ấy là bao nhiêu năm của đời Sa-ra. ² Sa-ra qua đời tại Ki-ri-át-A-ra-ba, tức là Hếp-rôn, thuộc về xứ Ca-na-an. Áp-ra-ham đến chịu tang cho Sa-ra và than-khóc người. ³ Đoạn, Áp-ra-ham đứng dậy trước người chết mình và nói cùng dân họ Hếch rằng: ⁴ Ta là một khách kiều-ngụ trong vòng các ngươi; xin hãy cho một nơi mộ-địa trong xứ các ngươi, để chôn người thác của ta. ⁵ Dân họ Hếch đáp rằng: ⁶ Lạy chúa, xin hãy nghe chúng tôi: giữa chúng tôi, chúa tức một quân-trưởng của Đức Chúa Trời; hãy chôn người chết của chúa nơi mộ-địa nào tốt hơn hết của chúng tôi. Trong bọn chúng tôi chẳng có ai tiếc mộ-địa mình, đặng chôn người chết của chúa đâu. ⁷ Áp-ra-ham bèn đứng dậy, sấp mình xuống trước mặt các dân của xứ, tức dân họ Hếch, ⁸ mà nói rằng: Nếu các ngươi bằng lòng cho chôn người chết ta, thì hãy nghe lời, và cầu xin Ép-rôn, con của Xô-ha giùm ta, ⁹ đặng người nhượng cho ta hang đá Mặc-bê-la, ở về tận đầu đồng người, để lại cho đúng giá, hầu cho ta được trong vòng các ngươi một nơi mộ-địa.

¹⁰ Vả, Ép-rôn, người Hê-tít, đương ngồi trong bọn dân họ Hếch, đáp lại cùng Áp-ra-ham trước mặt dân họ Hếch vẫn nghe và trước mặt mọi người đến nơi cửa thành, mà rằng: ¹¹ Không, thưa chúa, hãy nghe lời tôi: Hiện trước mặt dân tôi, tôi xin dâng cho chúa cánh đồng, và cũng dâng luôn cái hang đá ở trong đó nữa; hãy chôn người chết của chúa đi. ¹² Áp-ra-ham sấp mình xuống trước mặt dân của xứ, ¹³ và nói lại cùng Ép-rôn hiện trước mặt dân của xứ đương nghe, mà rằng: Xin hãy nghe, ta trả giá tiền cái đồng, hãy nhận lấy đi, thì ta mới chôn người chết ta. ¹⁴ Ép-rôn đáp rằng: ¹⁵ Thưa chúa, hãy nghe lời tôi: một miếng đất giá đáng bốn trăm siếc-lơ bạc, mà tôi cùng chúa thì có giá chi đâu? Xin hãy chôn người chết của chúa đi. ¹⁶ Áp-ra-ham nghe theo lời Ép-rôn, trước mặt dân họ Hếch cân bốn trăm siếc-lơ bạc cho người, là bạc thông-dụng nơi các tay buôn-bán.

¹⁷ Vậy, cái đồng của Ép-rôn, tại Mặc-bê-la, nằm ngang Mam-rê, nghĩa là cái đồng ruộng hang đá, các cây-cối ở trong và chung quanh theo giới-hạn đồng, ¹⁸ đều trước mặt có các dân họ Hếch cùng mọi người đến cửa thành, nhận chắc cho Áp-ra-ham làm sản-nghiệp. ¹⁹ Sau các việc đó, Áp-ra-ham chôn Sa-ra, vợ mình, trong hang đá của đồng Mặc-bê-la, nằm ngang Mam-rê tại Hếp-rôn, thuộc về xứ Ca-na-an. ²⁰ Đồng và hang đá đều có các người họ Hếch nhận chắc, để lại cho Áp-ra-ham dùng làm mộ-địa.