V. — Người Giu-đa và người ngoại đối với sự xưng công-bình bởi đức-tin
(Từ 9 : 1 đến 11: 36)
Sự đau-thương của Phao-lô về dân Y-sơ-ra-ên
(Rô-ma) 9 1 Tôi nói thật trong Đấng Christ, tôi không nói dối, lương-tâm tôi làm chứng cho tôi bởi Đức Thánh-Linh: 2 tôi buồn-bực lắm, lòng tôi hằng đau-đớn. 3 Bởi tôi ước-ao có thể chính mình bị dứt-bỏ, lìa khỏi Đấng Christ, vì anh em bà-con tôi theo phần xác, 4 tức là dân Y-sơ-ra-ên, là dân được những sự làm con nuôi, sự vinh-hiển, lời giao-ước, luật-pháp, sự thờ-phượng và lời hứa; 5 là dân sanh-hạ bởi các tổ-phụ, và theo phần xác, bởi dân ấy sanh ra Đấng Christ, là Đấng trên hết mọi sự, tức là Đức Chúa Trời đáng ngợi-khen đời đời. A-men.
Quyền rất lớn của ân-điển Đức Chúa Trời
6 Ấy chẳng phải lời Đức Chúa Trời là vô-ích. Vì những kẻ bởi Y-sơ-ra-ên sanh-hạ, chẳng phải vì đó mà hết thảy đều là người Y-sơ-ra-ên. 7 Cũng không phải vì là dòng-dõi của Áp-ra-ham thì hết thảy đều là con-cái người; nhưng có chép rằng: Ấy là bởi Y-sác mà ngươi sẽ có một dòng-dõi gọi theo tên ngươi; 8 nghĩa là chẳng phải con-cái thuộc về xác-thịt là con-cái Đức Chúa Trời, nhưng con-cái thuộc về lời hứa thì được kể là dòng-dõi Áp-ra-ham vậy. 9 Vả, lời nầy thật là một lời hứa: Cũng kỳ nầy ta sẽ lại đến, Sa-ra sẽ có một con trai. 10 Nào những thế thôi, về phần Rê-be-ca, khi bà ấy bởi tổ-phụ chúng ta là Y-sác mà có thai đôi cũng vậy. 11 Vì, khi hai con chưa sanh ra, chưa làm đều chi lành hay dữ — hầu cho được giữ vững ý-chỉ Đức Chúa Trời, là ý định sẵn bởi sự kén-chọn tự-do của Ngài, chẳng cứ việc làm, nhưng cứ Đấng kêu-gọi — 12 thì có lời phán cho mẹ của hai con rằng: Đứa lớn sẽ làm tôi đứa nhỏ; 13 như có chép rằng: Ta yêu Gia-cốp và ghét Ê-sau.
14 Vậy chúng ta sẽ nói làm sao? Có sự không công-bình trong Đức Chúa Trời sao? Chẳng hề như vậy! 15 Vì Ngài phán cùng Môi-se rằng: Ta sẽ làm ơn cho kẻ ta làm ơn, ta sẽ thương-xót kẻ ta thương-xót. 16 Vậy đều đó chẳng phải bởi người nào ao-ước hay người nào bôn-ba mà được, bèn là bởi Đức Chúa Trời thương-xót. 17 Trong Kinh-thánh cũng có phán cùng Pha-ra-ôn rằng: Nầy là cớ vì sao ta đã dấy ngươi lên, ấy là để tỏ quyền-phép ta ra trong ngươi, hầu cho danh ta được truyền ra khắp đất. 18 Như vậy, Ngài muốn thương-xót ai thì thương-xót, và muốn làm cứng lòng ai thì làm.
19 Vậy thì ngươi sẽ hỏi ta rằng: Sao Ngài còn quở-trách? Vì có ai chống lại ý-muốn Ngài được chăng?… 20 Nhưng, hỡi người, ngươi là ai, mà dám cãi lại cùng Đức Chúa Trời? Có lẽ nào cái bình bằng đất-sét lại nói với kẻ nắn nên mình rằng: Sao ngươi đã làm nên ta như vậy? 21 Người thợ gốm há chẳng có quyền trên đất-sét, cùng trong một đống mà làm ra hạng bình để dùng việc sang-trọng, lại hạng khác để dùng việc hèn-hạ sao? 22 Nếu Đức Chúa Trời muốn tỏ ra cơn thạnh-nộ và làm cho biết quyền-phép Ngài, đã lấy lòng khoan-nhẫn lớn chịu những bình đáng giận sẵn cho sự hư-mất, 23 để cũng làm cho biết sự giàu-có của vinh-hiển Ngài bởi những bình đáng thương-xót mà Ngài đã định sẵn cho sự vinh-hiển, thì còn nói chi được ư? 24 Đó tôi nói về chúng ta, là kẻ Ngài đã gọi, chẳng những từ trong người Giu-đa, mà cũng từ trong dân ngoại nữa. 25 Như Ngài phán trong sách Ô-sê rằng:
Ta sẽ gọi kẻ chẳng phải dân ta là dân ta,
Kẻ chẳng được yêu-dấu là yêu-dấu;
26 Lại xảy ra trong nơi Ngài phán cùng họ rằng: Các ngươi chẳng phải là dân ta đâu,
Cũng tại nơi đó họ sẽ được xưng là con của Đức Chúa Trời hằng sống.
27 Còn Ê-sai nói về dân Y-sơ-ra-ên mà kêu lên rằng: Dầu số con-cái Y-sơ-ra-ên như cát dưới biển, chỉ một phần sót lại sẽ được cứu mà thôi; 28 vì Chúa sẽ làm ứng-nghiệm lời Ngài cách trọn-vẹn và vội-vàng trên đất. 29 Lại như Ê-sai đã nói tiên-tri rằng:
Nếu Chúa vạn-quân chẳng để lại một cái mầm của dòng-giống chúng ta,
Thì chúng ta đã trở nên như thành Sô-đôm và giống như thành Gô-mô-rơ vậy.
Sự cứu-rỗi của dân ngoại và sự lầm-lạc của dân Y-sơ-ra-ên
30 Vậy chúng ta sẽ nói làm sao? Những dân ngoại chẳng tìm sự công-bình, thì đã được sự công-bình, nhưng là sự công-bình đến bởi đức-tin; 31 còn như dân Y-sơ-ra-ên tìm luật-pháp của sự công-bình, thì không đạt đến luật-pháp ấy. 32 Tại sao? Tại họ chẳng bởi đức-tin mà tìm, nhưng bởi việc làm. Họ đã vấp phải hòn đá ngăn-trở, 33 như có chép rằng:
Nầy ta để tại Si-ôn một hòn đá ngăn-trở, tức là hòn đá lớn làm cho vấp-ngã;
Hễ ai tin đến thì khỏi bị hổ-thẹn.
Dân Giu-đa đã bỏ sự công-bình của đức-tin
10 1 Hỡi anh em, sự ước-ao trong lòng tôi và lời tôi vì dân Y-sơ-ra-ên cầu-nguyện cùng Đức Chúa Trời, ấy là cho họ được cứu. 2 Vì tôi làm chứng cho họ rằng họ có lòng sốt-sắng về Đức Chúa Trời, nhưng lòng sốt-sắng đó là không phải theo trí-khôn. 3 Bởi họ không nhận-biết sự công-bình của Đức Chúa Trời và tìm cách lập sự công-bình riêng của mình, nên không chịu phục sự công-bình của Đức Chúa Trời; 4 vì Đấng Christ là sự cuối-cùng của luật-pháp, đặng xưng mọi kẻ tin là công-bình.
5 Vả, Môi-se luận sự công-bình đến bởi luật-pháp cách nầy: Hễ ai làm theo đều đó thì nhờ đó mà sống. 6 Nhưng sự công-bình đến bởi đức-tin, thì nói như vầy: Chớ nói trong lòng ngươi rằng: Ai sẽ lên trên trời? ấy là để đem Đấng Christ xuống; 7 hay là: Ai sẽ xuống vực sâu? ấy là để đem Đấng Christ từ trong kẻ chết lại lên. 8 Nhưng nói làm sao? Đạo ở gần ngươi, ở trong miệng và trong lòng ngươi. Ấy là đạo đức-tin mà chúng ta giảng-dạy. 9 Vậy nếu miệng ngươi xưng Đức Chúa Jêsus ra và lòng ngươi tin rằng Đức Chúa Trời đã khiến Ngài từ kẻ chết sống lại, thì ngươi sẽ được cứu; 10 vì tin bởi trong lòng mà được sự công-bình, còn bởi miệng làm chứng mà được sự cứu-rỗi. 11 Vả, Kinh-thánh nói rằng: Kẻ nào tin Ngài sẽ chẳng bị hổ-thẹn. 12 Trong người Giu-đa và người Gờ-réc không có sự phân-biệt gì hết, vì họ có chung một Chúa, giàu ơn đối với mọi kẻ kêu-xin Ngài. 13 Vì ai kêu-cầu danh Chúa thì sẽ được cứu.
Đạo giảng cho mọi người
14 Nhưng họ chưa tin Ngài thì kêu-cầu sao được? Chưa nghe nói về Ngài thì làm thể nào mà tin? Nếu chẳng ai rao-giảng, thì nghe làm sao? 15 Lại nếu chẳng ai được sai đi, thì rao-giảng thể nào? như có chép rằng: Những bàn chơn kẻ rao-truyền tin lành là tốt-đẹp biết bao! 16 Nhưng chẳng phải mọi người đều nghe theo tin lành đâu; vì Ê-sai có nói rằng: Lạy Chúa, ai tin lời chúng tôi rao-giảng? 17 Như vậy, đức-tin đến bởi sự người ta nghe, mà người ta nghe, là khi lời của Đấng Christ được rao-giảng.
18 Nhưng tôi hỏi: Có phải là họ chưa nghe chăng? Trái lại,
Tiếng của các sứ-giả đã vang khắp đất,
Và lời của sứ-giả đã đạt đến cùng thế-gian.
19 Tôi lại hỏi: Thế mà dân Y-sơ-ra-ên chẳng biết chi hết sao? Môi-se đã nói rằng:
Ta sẽ giục lòng ganh-tị các ngươi bởi kẻ chẳng phải là dân;
Ta sẽ chọc giận các ngươi bởi một dân ngu-dốt.
20 Lại Ê-sai nói cách bạo-dạn rằng:
Những kẻ chẳng tìm-kiếm ta thì đã gặp thấy ta,
Ta đã tỏ mình ra cho kẻ chẳng hỏi-han ta.
21 Song về dân Y-sơ-ra-ên, thì rằng: Ta đã giơ tay ra cả ngày hướng về dân bội-nghịch và hay nói trái.
Chỉ một phần dân Y-sơ-ra-ên bị bỏ
11 1 Vậy tôi nói: Đức Chúa Trời có bỏ dân Ngài chăng? Chẳng hề như vậy; vì chính tôi là dân Y-sơ-ra-ên, dòng-dõi Áp-ra-ham, về chi-phái Bên-gia-min. 2 Đức Chúa Trời chẳng từng bỏ dân Ngài đã biết trước. Anh em há chẳng biết Kinh-thánh chép về chuyện Ê-li sao? thể nào người kiện dân Y-sơ-ra-ên trước mặt Đức Chúa Trời, mà rằng: 3 Lạy Chúa, họ đã giết tiên-tri Ngài, hủy-phá bàn-thờ Ngài; tôi còn lại một mình, và họ tìm giết tôi. 4 Nhưng Đức Chúa Trời đáp lại thể nào? Ta đã để dành cho ta bảy ngàn người nam chẳng hề quì gối trước mặt Ba-anh. 5 Ngày nay cũng vậy, có một phần còn sót lại theo sự lựa-chọn của ân-điển. 6 Nhưng nếu bởi ơn thì chẳng phải bởi việc làm nữa; bằng chẳng, thì ơn không còn phải là ơn. 7 Vậy thì làm sao? Ấy là dân Y-sơ-ra-ên chẳng được đều mình tìm; song những kẻ lựa-chọn thì đã được, và những kẻ khác thì bị cứng lòng, 8 như có chép rằng: Đức Chúa Trời đã cho họ mờ-tối, con mắt chẳng thấy, lỗ tai chẳng nghe, cho đến ngày nay. 9 Lại, Đa-vít có nói:
Lưới, nên dịp vấp chơn và sự phạt công-bình cho họ;
10 Ước gì mắt họ mù không thấy được,
Và lưng họ cứ khom luôn!
Vì dân Y-sơ-ra-ên vấp-phạm nên sự cứu đã đến cho dân ngoại
11 Tôi lại hỏi rằng: Có phải dân Y-sơ-ra-ên vấp chơn dường ấy hầu cho té xuống chăng? Chẳng hề như vậy! Nhưng ấy là bởi tội-lỗi họ mà sự cứu đã đến cho dân ngoại, hầu để giục lòng tranh-đua của họ. 12 Vả, nếu tội-lỗi họ đã làm giàu cho thế-gian, sự kém-sút họ đã làm giàu cho dân ngoại, thì huống chi là sự thạnh-vượng của họ! 13 Tôi nói cùng anh em là người ngoại: bấy lâu tôi làm sứ-đồ cho dân ngoại, tôi làm vinh-hiển chức-vụ mình, 14 cố sức để giục lòng tranh-đua của những kẻ đồng-tộc tôi, và để cứu mấy người trong đám họ. 15 Vì nếu sự dứt-bỏ họ ra đã làm sự hòa-thuận cho thiên-hạ, thì sự họ trở lại trong ân-điển há chẳng phải là sự sống lại từ trong kẻ chết sao?
16 Vả, nếu trái đầu mùa là thánh, thì cả đồng cũng thánh; và nếu rễ là thánh, thì các nhánh cũng thánh. 17 Ví bằng có một hai nhánh bị cắt đi, và ngươi vốn là cây ô-li-ve hoang được tháp vào chỗ các nhánh ấy để có phần về nhựa và rễ của cây ô-li-ve, 18 thì chớ khoe mình hơn các nhánh đó. Nhưng nếu ngươi khoe mình, thì hãy biết rằng ấy chẳng phải là ngươi chịu-đựng cái rễ, bèn là cái rễ chịu-đựng ngươi. 19 Ngươi sẽ nói rằng: Các nhánh đã bị cắt đi, để ta được tháp vào chỗ nó. 20 Phải lắm; các nhánh đó đã bị cắt bởi cớ chẳng tin, và ngươi nhờ đức-tin mà còn; chớ kiêu-ngạo, hãy sợ-hãi. 21 Vì nếu Đức Chúa Trời chẳng tiếc các nhánh nguyên, thì Ngài cũng chẳng tiếc ngươi nữa. 22 Vậy hãy xem sự nhơn-từ và sự nghiêm-nhặt của Đức Chúa Trời: sự nghiêm-nhặt đối với họ là kẻ đã ngã xuống, còn sự nhơn-từ đối với ngươi, miễn là ngươi cầm-giữ mình trong sự nhơn-từ Ngài; bằng chẳng, ngươi cũng sẽ bị chặt. 23 Về phần họ, nếu không ghì-mài trong sự chẳng tin, thì cũng sẽ được tháp; vì Đức Chúa Trời có quyền lại tháp họ vào. 24 Nếu chính ngươi đã bị cắt khỏi cây ô-li-ve hoang thuận tánh mình, mà được tháp vào cây ô-li-ve tốt nghịch tánh, thì huống chi những kẻ ấy là nhánh nguyên sẽ được tháp vào chính cây ô-li-ve mình!
Dân ngoại trở lại đạo sẽ đem sự cứu đến cho dân Y-sơ-ra-ên
25 Vả, hỡi anh em, tôi không muốn anh em chẳng biết sự mầu-nhiệm nầy, e anh em khoe mình khôn-ngoan chăng: ấy là một phần dân Y-sơ-ra-ên đã sa vào sự cứng lòng, cho đến chừng nào số dân ngoại nhập vào được đầy đủ; 26 vậy thì cả dân Y-sơ-ra-ên sẽ được cứu, như có chép rằng:
Đấng Giải-cứu sẽ đến từ Si-ôn,
Cất sự vô-đạo ra khỏi Gia-cốp;
27 Ấy là sự giao-ước mà ta sẽ lập với họ,
Khi ta xóa tội-lỗi họ rồi.
28 Nếu luận về Tin-lành thì họ là nghịch-thù bởi cớ anh em, còn luận về sự lựa-chọn, thì họ được yêu-thương bởi cớ các tổ-phụ; 29 vì các sự ban-cho và sự kêu-gọi của Đức Chúa Trời chẳng hề đổi lại được bao giờ. 30 Lại như khi trước anh em đã nghịch cùng Đức Chúa Trời, mà bây giờ được thương-xót bởi sự nghịch của họ, 31 thì cũng một thể ấy, bây giờ họ đã nghịch, hầu cho cũng được thương-xót bởi sự thương-xót đã tỏ ra với anh em. 32 Vì Đức Chúa Trời đã nhốt mọi người trong sự bạn-nghịch, đặng thương-xót hết thảy.
33 Ôi! sâu-nhiệm thay là sự giàu-có, khôn-ngoan và thông-biết của Đức Chúa Trời! Sự phán-xét của Ngài nào ai thấu được, đường-nẻo của Ngài nào ai hiểu được! 34 Vì, ai biết ý-tưởng Chúa, ai là kẻ bàn-luận của Ngài? 35 Hay là ai đã cho Chúa trước, đặng nhận lấy đều gì Ngài báo lại? 36 Vì muôn vật đều là từ Ngài, bởi Ngài, và hướng về Ngài. Vinh-hiển cho Ngài đời đời vô-cùng! A-men.