Áp-ra-ham Lừa Dối A-bi-mê-léc

   Thân phận con người luôn đầy bất ngờ. Đã 20 năm kể từ khi Áp-ra-ham ở Ai Cập và nói dối Pha-ra-ôn rằng Sa-ra là em gái chứ không phải vợ mình. Trong khoảng hai thập kỷ qua, Áp-ra-ham đã được đảm bảo nhiều lần rằng Đức Chúa Trời sẽ tiếp tục ban phước và giữ lời hứa của Ngài. Áp-ra-ham đã được vinh dự có sự hiện diện của Đức Chúa Trời và được chứng kiến quyền năng hủy diệt trong sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với Sô-đôm và Gô-mô-rơ. Tuy nhiên, điều khó tin là sách Sáng thế ký ghi lại rằng Áp-ra-ham một lần nữa nói dối về mối quan hệ thật với Sa-ra—lần này với một vua Phi-li-tin có tước hiệu là A-bi-mê-léc.
   A-bi-mê-léc có thể muốn cưới Sa-ra để lập liên minh với Áp-ra-ham, người mà ông chắc chắn xem như một hoàng tử du mục quyền lực. May mắn thay, Đức Chúa Trời can thiệp trước khi có thể có bất kỳ nghi ngờ nào về người cha của đứa con mà Sa-ra sắp sinh cho Áp-ra-ham. Không may là vẫn còn nghi ngờ về tính cách của người đàn ông đức tin vĩ đại này. Dù có nhiều phẩm chất nổi bật, Áp-ra-ham dường như có khuynh hướng lừa dối. Thật thú vị là, khuyết điểm tính cách đó sẽ còn thấy lại ở con trai và cháu trai ông. Điều này đơn giản như một lời cảnh báo rằng ngay cả những người đàn ông và phụ nữ có đức tin cũng có thể sa vào tội lỗi lớn.
   Tuy nhiên, nếu có điều gì đáng khích lệ, thì đó là biết rằng trong khi có điều xấu trong những người tốt nhất của nhân loại, thì cũng có điều tốt trong những người xấu nhất. Là người Ca-na-an, A-bi-mê-léc không phải là người tin vào Đức Chúa Trời thật, và chắc chắn tham gia vào các thực hành ngoại đạo thông thường. Tuy nhiên, ông biện hộ với Đức Chúa Trời rằng mình đã hành động với lương tâm trong sạch, dù trong mắt Đức Chúa Trời ông vẫn phải chịu tội; sau đó ông đáp lại sự quở trách của Chúa với sự ăn năn, lòng rộng rãi và nhân từ.
   Lý do tại sao Áp-ra-ham ở trong lãnh thổ Ghê-ra trước tiên thì không rõ. Có lẽ đó là theo sự chỉ dẫn của Đức Chúa Trời, hoặc đơn giản vì các đàn gia súc của Áp-ra-ham cần nhiều đồng cỏ hơn những gì ông có thể tìm thấy ở Mam-rê.

20 ¹ Áp-ra-ham từ đó đi đến miền Nam, kiều-ngụ tại Ghê-ra, ở về giữa khoảng Ca-đe và Su-rơ. ² Áp-ra-ham nói về Sa-ra, vợ mình rằng: Nó là em gái tôi. A-bi-mê-léc, vua Ghê-ra; sai người bắt Sa-ra. ³ Nhưng trong cơn chiêm-bao ban đêm, Đức Chúa Trời hiện đến cùng vua A-bi-mê-léc mà phán rằng: Nầy, ngươi sẽ chết bởi cớ người đờn-bà mà ngươi đã bắt đến; vì nàng có chồng rồi. ⁴ Vả, vua A-bi-mê-léc chưa đến gần người đó, nên thưa rằng: Lạy Chúa, Chúa há sẽ hủy-diệt cả một dân công-bình chăng? ⁵ Người đó há chẳng nói với tôi rằng: ấy là em gái tôi chăng? và chánh người nữ há chẳng nói rằng: ấy là anh tôi sao? Tôi làm sự nầy bởi lòng ngay-thẳng và tay thanh-khiết của tôi. ⁶ Trong cơn chiêm-bao, Đức Chúa Trời phán nữa rằng: Ta cũng biết ngươi vì lòng ngay-thẳng mà làm đều đó; bởi cớ ấy, ta mới ngăn-trở ngươi phạm tội cùng ta, và không cho động đến người đó. ⁷ Bây giờ, hãy giao đờn-bà đó lại cho chồng nó, vì chồng nó là một đấng tiên-tri, sẽ cầu-nguyện cho ngươi, thì ngươi mới được sống. Còn như không giao lại, thì phải biết rằng ngươi và hết thảy ai thuộc về ngươi quả-hẳn sẽ chết.

⁸ Vua A-bi-mê-léc dậy sớm, đòi các tôi-tớ mình đến, thuật lại hết mọi lời, thì họ lấy làm kinh-ngạc. ⁹ Rồi, A-bi-mê-léc đòi Áp-ra-ham mà nói rằng: Ngươi đã làm gì cho ta vậy? Ta có làm đều chi mất lòng chăng mà ngươi làm cho ta và cả nước phải bị một việc phạm tội lớn dường nầy? Đối cùng ta, ngươi đã làm những việc không nên làm đó. ¹⁰ Vua A-bi-mê-léc lại nói cùng Áp-ra-ham rằng: Ngươi có ý gì mà làm như vậy? ¹¹ Áp-ra-ham đáp: Tôi tự nghĩ rằng: Trong xứ nầy thật không có ai kính-sợ Đức Chúa Trời, thì họ sẽ vì cớ vợ tôi mà giết tôi chăng. ¹² Nhưng nó cũng thật là em gái tôi, em một cha khác mẹ; và tôi cưới nó làm vợ. ¹³ Khi Đức Chúa Trời làm cho tôi phải lưu-lạc xa nhà cha, thì tôi có nói với nàng rằng: Nầy là ơn của ngươi sẽ làm cho ta: Hễ chỗ nào chúng ta sẽ đi đến, hãy nói về ta: Ấy là anh tôi.

¹⁴ Đoạn, vua A-bi-mê-léc đem chiên và bò, tôi trai cùng tớ gái cho Áp-ra-ham, và trả Sa-ra vợ người lại, mà phán rằng: ¹⁵ Nầy, xứ ta sẵn dành cho ngươi: ngươi thích đâu thì ở đó. ¹⁶ Rồi vua phán cùng Sa-ra rằng: Đây, ta ban cho anh ngươi một ngàn miếng bạc; số tiền đó dùng cho ngươi như một bức màn che trước mắt về mọi việc đã xảy ra cùng ngươi; và mọi người đều sẽ cho ngươi là công-bình. ¹⁷ Áp-ra-ham cầu xin Đức Chúa Trời, thì Ngài chữa bịnh cho vua A-bi-mê-léc, vợ cùng các con đòi người; vậy, họ đều có con. ¹⁸ Vả, lúc trước, vì vụ Sa-ra, vợ Áp-ra-ham, nên Đức Giê-hô-va làm cho cả nhà vua A-bi-mê-léc đều son-sẻ.

Sự Ra Đời của Y-sác

   Không lâu sau trải nghiệm cay đắng với A-bi-mê-léc, Sa-ra thụ thai con với Áp-ra-ham. Ngay cả trong thời kỳ tuổi thọ con người còn dài, với Áp-ra-ham 100 tuổi và Sa-ra 90 tuổi, về mặt con người thì việc sinh con là điều không thể. Bản thân Sa-ra cũng rất kinh ngạc, vì bà và Áp-ra-ham đã đợi 25 năm cho đứa con trai được hứa này – có lúc tin tưởng hoàn toàn, có lúc đầy nghi ngờ và hoàn toàn không tin.

21 ¹ Đức Giê-hô-va đến viếng Sa-ra, theo như lời Ngài đã phán, và làm cho nàng như lời Ngài đã nói. ² Sa-ra thọ-thai, sanh một con trai cho Áp-ra-ham trong khi tuổi đã già, đúng kỳ Đức Chúa Trời đã định. ³ Áp-ra-ham đặt tên đứa trai mà Sa-ra đã sanh cho mình là Y-sác. ⁴ Đúng tám ngày, Áp-ra-ham làm phép cắt-bì cho Y-sác theo như lời Đức Chúa Trời đã phán dặn. ⁵ Vả, khi Y-sác ra đời, thì Áp-ra-ham đã được một trăm tuổi. ⁶ Sa-ra nói rằng: Đức Chúa Trời làm cho tôi một việc vui cười; hết thảy ai hay được cũng sẽ vui cười về sự của tôi. ⁷ Lại nói rằng: Há ai dám nói với Áp-ra-ham rằng Sa-ra sẽ cho con bú ư? vì tôi đã sanh một đứa trai trong lúc người già-yếu rồi.

Bài ca vui mừng mà Sa-ra hát lên khi sinh Y-sác là khúc dạo đầu hạnh phúc cho điều mà một người mẹ Do Thái trẻ hơn trong một thời đại sắp đến sẽ hát lên trong niềm hân hoan chờ đợi con trai được hứa của mình – người thừa kế thuộc linh thật của Áp-ra-ham.

Áp-ra-ham và A-bi-mê-léc Giải Quyết Tranh Chấp

   Trong thời gian đã trôi qua kể từ khi Áp-ra-ham đến vùng đất do A-bi-mê-léc cai trị, Áp-ra-ham đã thịnh vượng rất nhiều, không chỉ có một người con trai sinh ra trong tuổi già, mà còn trong việc gia tăng các đàn gia súc và bầy vật. Thật tự nhiên khi A-bi-mê-léc trở nên lo ngại về quyền lực ngày càng tăng của Áp-ra-ham. Sách Sáng thế ký ghi lại động thái ngoại giao của A-bi-mê-léc nhằm bảo vệ vị thế chính trị của mình bằng cách lập một hiệp ước hòa bình với Áp-ra-ham.

   Một câu chuyện ngắn kể tiếp về cách Áp-ra-ham và A-bi-mê-léc thực hiện tinh thần của hiệp ước trong việc giải quyết tranh chấp về một cái giếng. Tầm quan trọng của thỏa thuận này nằm ở việc các nguồn nước cực kỳ quan trọng trong vùng sa mạc như vậy.

Áp-ra-ham kết ước cùng A-bi-mê-léc tại Bê-e-Sê-ba

21 ²² Về thuở đó, vua A-bi-mê-léc và Phi-côn, quan tổng-binh mình, nói cùng Áp-ra-ham rằng: Đức Chúa Trời vùa-giúp ngươi trong mọi việc ngươi làm. ²³ Vậy bây giờ, hãy chỉ danh Đức Chúa Trời mà thề rằng: Ngươi sẽ chẳng gạt ta, con ta cùng dòng-giống ta. Nhưng ngươi sẽ đãi ta và xứ ngươi đương trú-ngụ, một lòng tử-tế như ta đã đãi ngươi vậy. ²⁴ Áp-ra-ham đáp rằng: Tôi xin thề.

²⁵ Áp-ra-ham phàn-nàn cùng vua A-bi-mê-léc về vụ một giếng kia bị đầy-tớ người chiếm đoạt. ²⁶ Vua A-bi-mê-léc bèn nói rằng: Ta chẳng hay ai đã làm nên nông-nỗi đó; chính ngươi chẳng cho ta hay trước; ngày nay ta mới rõ đây mà thôi. ²⁷ Đoạn, Áp-ra-ham bắt chiên và bò, dâng cho vua A-bi-mê-léc; rồi, hai người kết ước cùng nhau. ²⁸ Áp-ra-ham lựa để riêng ra bảy con chiên tơ trong bầy; ²⁹ thì vua A-bi-mê-léc hỏi rằng: Làm chi để bảy con chiên tơ đó riêng ra vậy? ³⁰ Đáp rằng: Xin vua hãy nhận lấy bảy con chiên tơ nầy mà chánh tay tôi dâng cho, đặng làm chứng rằng tôi đã đào cái giếng nầy. ³¹ Bởi cớ ấy, nên họ đặt tên chỗ nầy là Bê-e-Sê-ba; vì tại đó hai người đều đã thề-nguyện cùng nhau. ³² Vậy, hai người kết ước cùng nhau tại Bê-e-Sê-ba. Đoạn, vua A-bi-mê-léc cùng quan tổng-binh Phi-côn đứng dậy, trở về xứ Phi-li-tin. ³³ Áp-ra-ham trồng một cây me tại Bê-e-Sê-ba, và ở đó người cầu-khẩn danh Đức Giê-hô-va, là Đức Chúa Trời hằng-hữu. ³⁴ Áp-ra-ham trú-ngụ lâu ngày tại xứ Phi-li-tin.

  Ngay cả trong thời hiện đại, thành phố Bê-e-Sê-ba vẫn còn đứng vững như một minh chứng cho thái độ hòa nhã mà hai người đàn ông này đã dùng để hóa giải một tình huống có thể gây nổ ra xung đột.

Đuổi A-ga và Ích-ma-ên

Có lẽ đã ba năm trôi qua kể từ khi Y-sác được sinh ra, và đây là thời điểm Y-sác được cai sữa. Theo phong tục, lễ cai sữa của một đứa trẻ thường là dịp để ăn mừng. Nhưng bữa tiệc cai sữa của Y-sác lại trở thành dịp gây oán giận. Sa-ra biết rằng Ích-ma-ên, nay đã là một thiếu niên 17 tuổi, đang chế nhạo Y-sác, và cậu ta cũng là mối đe dọa đối với quyền thừa kế của Y-sác. Vì vậy Sa-ra muốn Áp-ra-ham đuổi Ích-ma-ên cùng với mẹ cậu là A-ga đi. Tự nhiên Áp-ra-ham không muốn làm điều này, không chỉ vì mối quan hệ ruột thịt với Ích-ma-ên, mà còn vì luật tục thời đó cấm đuổi người vợ nô lệ và con cái của họ. Nhưng Đức Chúa Trời, vì lý do riêng của Ngài, chỉ thị cho Áp-ra-ham làm theo điều Sa-ra yêu cầu, và Áp-ra-ham đã thực hiện cuộc chia ly đau đớn này. Khi Ích-ma-ên và mẹ đi lang thang qua vùng sa mạc, và nguồn nước của họ cuối cùng cạn kiệt, A-ga rơi vào tuyệt vọng. Mặc dù đã 17 tuổi, Ích-ma-ên rõ ràng vẫn còn non nớt và rất phụ thuộc vào A-ga. Bức tranh cho thấy cả A-ga và cậu bé đều ngồi trong sa mạc, nức nở trước cái chết sắp đến. Nhưng Đức Chúa Trời đáp lại tiếng khóc của Ích-ma-ên bằng cách cung cấp một giếng nước, và Ngài trấn an A-ga rằng Ích-ma-ên sẽ trở thành tổ phụ của một dân tộc. Câu chuyện bắt đầu khi Y-sác lớn lên từ thơ ấu đến tuổi ấu thơ.

A-ga và Ích-ma-ên bị đuổi, nhờ Đức Chúa Trời phù-hộ

21 ⁸ Đứa trẻ lớn lên, thì thôi bú. Chánh ngày Y-sác thôi bú, Áp-ra-ham bày một tiệc lớn ăn mừng. ⁹ Sa-ra thấy đứa trai của A-ga, người Ê-díp-tô, đã sanh cho Áp-ra-ham, cười-cợt, ¹⁰ thì người nói với Áp-ra-ham rằng: Hãy đuổi con đòi với con nó đi đi, vì đứa trai của con đòi nầy sẽ chẳng được kế-nghiệp cùng con trai tôi là Y-sác đâu. ¹¹ Lời nầy lấy làm buồn lòng Áp-ra-ham lắm, vì cớ con trai mình. ¹² Nhưng Đức Chúa Trời phán cùng Áp-ra-ham rằng: Ngươi chớ buồn-bực vì con trai và con đòi ngươi. Sa-ra nói thể nào, hãy nghe theo tiếng người nói; vì do nơi Y-sác sẽ sanh ra dòng-dõi lưu danh ngươi. ¹³ Ta cũng sẽ làm cho đứa trai của con đòi trở nên một dân, vì nó cũng do nơi ngươi mà ra.

¹⁴ Áp-ra-ham dậy sớm, lấy bánh và một bầu nước, đưa cho A-ga; để các món đó trên vai nàng, và giao đứa trai cho nàng, rồi đuổi đi. Nàng ra đi, đi dông-dài trong đồng-vắng Bê-e-Sê-ba. ¹⁵ Khi nước trong bầu đã hết, nàng để đứa trẻ dưới một cội cây nhỏ kia, ¹⁶ đi ngồi đối-diện cách xa xa dài chừng một khoảng tên bắn; vì nói rằng: Ôi! tôi nỡ nào thấy đứa trẻ phải chết! Nàng ngồi đối-diện đó, cất tiếng la-khóc.

¹⁷ Đức Chúa Trời nghe tiếng đứa trẻ khóc, thì thiên-sứ của Đức Chúa Trời từ trên trời kêu nàng A-ga mà phán rằng: Hỡi A-ga! ngươi có đều gì vậy? Chớ sợ chi, vì Đức Chúa Trời đã nghe tiếng đứa trẻ ở đâu đó rồi. ¹⁸ Hãy đứng dậy đỡ lấy đứa trẻ và giơ tay nắm nó, vì ta sẽ làm cho nó nên một dân lớn. ¹⁹ Đoạn, Đức Chúa Trời mở mắt nàng ra; nàng bèn thấy một cái giếng nước, và đi lại múc đầy bầu cho đứa trẻ uống. ²⁰ Đức Chúa Trời vùa-giúp đứa trẻ; nó lớn lên, ở trong đồng-vắng, có tài bắn cung. ²¹ Nó ở tại trong đồng-vắng Pha-ran; mẹ cưới cho nó một người vợ quê ở xứ Ê-díp-tô.