E-xơ-ra và Cuộc Trở về Lần Hai

Nếu thực sự Ma-la-chi đã tiên tri trong 40 đến 60 năm trước, ông đã mở đường cho một thời kỳ quan tâm mới đến luật pháp và công việc của hai người đàn ông, những người qua sự lãnh đạo chung đã mang lại một thời kỳ cải cách tôn giáo. Điều này xảy ra trong triều đại của Ạt-ta-xét-xe, người đã tiếp quản quyền cai trị Ba Tư sau cái chết của cha mình vào năm 465 TCN. Giống như những năm cuối của Xét-xe, triều đại của Ạt-ta-xét-xe cũng đầy rắc rối, với các cuộc nổi loạn cần được dập tắt ở Ai Cập và Hy Lạp, nơi cha ông đã quá thiếu khôn ngoan. Do đó, có phần ngạc nhiên rằng bất kỳ nỗ lực nào của người Do Thái để tăng cường quốc gia của họ lại không được nhìn nhận với sự nghi ngờ nhiều hơn. Tuy nhiên, có thể Ạt-ta-xét-xe coi Y-sơ-ra-ên như một quốc gia hòa bình lo việc riêng của mình, và về mặt địa lý phù hợp để làm bức đệm chống lại Ai Cập nếu được phát triển đầy đủ. Do đó Ạt-ta-xét-xe thực sự thúc đẩy sự phát triển thêm của Y-sơ-ra-ên và đặc biệt là việc ban hành luật pháp độc đáo của họ, điều mà ông rất ngưỡng mộ.

Với sự ban phước của Ạt-ta-xét-xe, một giáo sư vĩ đại về luật pháp tên E-xơ-ra, cùng với đoàn người hơn 1500 người Do Thái, rời Ba-by-lôn vào năm 458 TCN để trở thành nhóm người Do Thái thứ hai trở về Pa-lét-tin kể từ thời lưu đày. Sau cuộc hành trình vội vã bốn tháng, họ đến Giê-ru-sa-lem với nhiều kho báu hơn cho việc thờ cúng tại đền thờ và dự án tái phát triển đang diễn ra.

7 ¹ Sau các việc ấy, nhằm đời Ạt-ta-xét-xe, vua Phe-rơ-sơ, có E-xe-ra, là con trai Sê-ra-gia; ² Sê-ra-gia con trai của Hinh-kia, Hinh-kia con trai của Sa-lum, Sa-lum con trai của Xa-đốc, Xa-đốc con trai của A-hi-túp. ³ A-hi-túp con trai của A-ma-ria, A-ma-ria con trai của A-xa-ria, A-xa-ria con trai của Mê-ra-giốt. ⁴ Mê-ra-giốt con trai của Xê-ra-hi-gia, Xê-ra-hi-gia con trai của U-xi, ⁵ U-xi con trai của Bu-ki, Bu-ki con trai của A-bi-sua, A-bi-sua con trai của Phi-nê-a, Phi-nê-a con trai của Ê-lê-a-sa, Ê-lê-a-sa con trai của A-rôn, là thầy tế-lễ thượng-phẩm. — ⁶ E-xơ-ra nầy từ Ba-by-lôn đi lên. Người là một văn-sĩ thạo luật-pháp của Môi-se, mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên đã truyền cho. Vì tay của Đức Giê-hô-va phù-trợ người, nên vua ban cho người mọi đều người xin. ⁷ Nhằm năm thứ bảy đời vua Ạt-ta-xét-xe, có mấy người trong dân Y-sơ-ra-ên, trong bọn thầy tế-lễ, và người Lê-vi, kẻ ca-hát, người giữ cửa, và người Nê-thi-nim, đều đi cùng người trở lên Giê-ru-sa-lem. 

¹¹ Nầy là bổn sao lại chiếu-chỉ mà vua Ạt-ta-xét-xe giao cho E-xơ-ra, thầy tế-lễ và văn-sĩ, thạo biết trong những điều răn luật-lệ của Đức Giê-hô-va đã truyền cho Y-sơ-ra-ên.

¹² Ạt-ta-xét-xe, vua của các vua, gởi cho E-xơ-ra, thầy tế-lễ và văn-sĩ, thạo biết luật-pháp của Đức Chúa trên trời. Nguyện ngươi được trọn bình-an.

¹³ Ta-ra chiếu-chỉ định rằng phàm người nào trong nước ta, thuộc về dân Y-sơ-ra-ên, thầy cả và người Lê-vi, sẵn muốn đi đến Giê-ru-sa-lem, thì hãy đi chung với ngươi. ¹⁴ Ta và bảy mưu-thần ta sai ngươi đi tra-xét về Giu-đa và về Giê-ru-sa-lem, chiếu theo luật-pháp của Đức Chúa Trời ngươi có trong tay ngươi. ¹⁵ Ngươi sẽ đem theo mình vàng và bạc mà vua và các mưu-thần lạc-ý dâng cho Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, có nơi-ở tại Giê-ru-sa-lem, ¹⁶ luôn các bạc và vàng mà ngươi có được trong tỉnh Ba-by-lôn, và những lễ-vật lạc-ý của dân-sự cùng thầy tế-lễ dâng cho đền của Đức Chúa Trời mình tại Giê-ru-sa-lem. ¹⁷ Ngươi hãy dùng bạc nầy cần-mẫn mua những bò đực, chiên đực, chiên con, luôn của-lễ chay, và lễ quán cặp theo, rồi dâng lên trên bàn-thờ ở nơi đền của Đức Chúa Trời các ngươi, ở tại Giê-ru-sa-lem.

¹⁸ Còn bạc và vàng dư lại, hễ muốn dùng làm việc gì phải, khá theo ý ngươi và anh em ngươi cho là tốt mà làm thuận ý-chỉ của Đức Chúa Trời các ngươi. ¹⁹ Về các khí-dụng đã giao cho ngươi để dùng vào cuộc thờ-phượng trong đền của Đức Chúa Trời ngươi, hãy để nó tại trước mặt Đức Chúa Trời tại Giê-ru-sa-lem. ²⁰ Còn các vật gì khác ngươi cần dùng về chi-phái đền-thờ của Đức Chúa Trời ngươi, khá lấy các vật ấy nơi kho-tàng vua. ²¹ Vậy, ta là vua Ạt-ta-xét-xe ra chiếu truyền cho các quan cai kho ở bên phía kia sông rằng hễ vật gì E-xơ-ra, thầy tế-lễ và văn-sĩ, thạo biết luật-pháp của Đức Chúa trên trời, sẽ cầu cùng các ngươi, các ngươi khá cần-mẫn cung-cấp cho, ²² đến một trăm ta-lâng bạc, một trăm bao lúa miến, một trăm thùng rượu, một trăm thùng dầu, và muối không hạn. ²³ Phàm đều gì Đức Chúa trên trời truyền dạy về đền-thờ của Ngài, khá làm cho cần-mẫn, e sự tai-họa giáng trên nước, trên vua, và trên các vương-tử chăng.

²⁴ Lại, ta truyền cho các ngươi biết rằng chẳng được phép thâu thuế hay là tiền mãi-lộ nơi thầy tế-lễ, người Lê-vi, kẻ ca-hát, người giữ cửa, người Nê-thi-nim, hay là nơi những tôi-tớ đền-thờ của Đức Chúa Trời.

²⁵ Còn ngươi, hỡi E-xơ-ra, tùy theo sự khôn-ngoan của Đức Chúa Trời ngươi, đã có trong tay ngươi, hãy lập những quan phủ, quan án, là những kẻ thạo biết luật-pháp của Đức Chúa Trời ngươi, để chúng xét-đoán cả dân-sự ở bên kia sông; còn người nào chẳng biết luật-pháp, các ngươi khá dạy cho nó biết. ²⁶ Nếu có ai không tuân luật-pháp của Đức Chúa Trời ngươi và luật-lệ của vua, thì các ngươi hãy đoán-phạt họ liền, hoặc xử-tử, hoặc lưu-đày, hoặc tịch-biên gia-tài, hay là cầm tù.

²⁷ E-xơ-ra bèn nói rằng: Đáng ngợi-khen thay Giê-hô-va Đức Chúa Trời của tổ-phụ chúng tôi, vì đã cảm lòng vua toan trang-điểm đền-thờ của Đức Giê-hô-va tại Giê-ru-sa-lem, ²⁸ và khiến cho tôi được ơn trước mặt vua, cùng trước mặt các mưu-thần và các quan-trưởng có quyền của vua! Vậy, tôi hứng chí, vì tay của Giê-hô-va Đức Chúa Trời tôi phù-trợ tôi, và tôi chiêu-tập các trưởng-tộc Y-sơ-ra-ên đặng đồng đi lên với tôi.

8 ¹⁵ Ta nhóm-hiệp chúng gần bên sông chảy về A-ha-va, rồi chúng ta hạ trại tại đó ba ngày. Đoạn ta xem-xét dân-sự và thầy tế-lễ, song chẳng thấy một người Lê-vi nào hết. ¹⁶ Ta bèn sai gọi các trưởng-tộc Ê-li-ê-xe, A-ri-ên, Sê-ma-gia, Ê-na-than, Gia-ríp, Ên-na-than, Na-than, Xa-cha-ri, và Mê-su-lam, luôn Giô-gia-ríp và Ên-na-than, là thầy giáo-sư. ¹⁷ Ta sai các người ấy đi đến trưởng-tộc Y-đô ở tại Ca-si-phia, biểu họ phải dạy Y-đô và các anh em người, tức người Nê-thi-nim, ở tại Ca-si-phia, phải dẫn đến cùng chúng ta những kẻ giúp việc nơi đền-thờ của Đức Chúa Trời chúng ta. ¹⁸ Vì nhờ tay Đức Chúa Trời chúng ta phù-trợ, các người ấy dẫn đến cùng chúng ta một người khôn-ngoan, thuộc về dòng Mách-li, là hậu-tự của Lê-vi, con trai của Y-sơ-ra-ên, luôn Sê-rê-bia, và các con trai cùng anh em người, số được mười tám tên; ¹⁹ lại được Ha-sa-bia và Ê-sai, thuộc về dòng Mê-ra-ri, cùng các anh em và các con trai người, số là hai mươi tên; ²⁰ còn trong những người Nê-thi-nim mà Đa-vít và các quan-trưởng đã đặt giúp việc người Lê-vi, thì có được hai trăm hai mươi người, thảy đều gọi đích danh.

²¹ Tại đó, gần bên sông A-ha-va, ta truyền kiêng-cữ ăn, để chúng ta hạ mình xuống trước mặt Đức Chúa Trời chúng ta, và cầu-xin Ngài chỉ cho biết đường chánh-đáng chúng ta, con-cái chúng ta, và tài-sản mình phải đi. ²² Vả lại, ta lấy làm thẹn, chẳng dám xin vua một đạo-quân và lính-kỵ binh-vực chúng ta khỏi kẻ thù-nghịch trong lúc đi đường; vì chúng ta có nói với vua rằng: Tay của Đức Chúa Trời chúng tôi phù-trợ mọi kẻ nào tìm-kiếm Ngài; nhưng quyền-năng và thạnh-nộ Ngài kháng-cự những kẻ nào lìa-bỏ Ngài. ²³ Ấy vậy, chúng ta kiêng-cữ ăn và cầu-xin Ngài đều ấy; Ngài bèn nhậm lời chúng ta.

²⁴ Trong những thầy tế-lễ, ta bèn chọn mười hai người trưởng, là Sê-rê-bia, Ha-sa-bia và mười người anh em họ; ²⁵ đoạn, ta cân cho chúng các bạc, vàng, và những khí-dụng mà vua, các mưu-thần, các quan-trưởng vua, cùng cả dân Y-sơ-ra-ên có mặt tại đó, đã dâng cho đền của Đức Chúa Trời chúng ta. ²⁶ Vậy, ta cân giao cho họ sáu trăm năm mươi ta-lâng bạc, khí-dụng bằng bạc giá một trăm ta-lâng, và một trăm ta-lâng vàng, ²⁷ hai mươi cái chén bằng vàng giá một ngàn đa-riếc, và hai cái chậu bằng đồng bóng-láng tốt-nhứt, cũng quí như vàng. ²⁸ Rồi ta nói với chúng rằng: Chánh các người đã được biệt riêng ra thánh cho Đức Giê-hô-va, và các khí-dụng nầy cũng là thánh. Bạc và vàng nầy là lễ-vật lạc-ý dâng cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời của tổ-phụ các ngươi. ²⁹ Khá gìn-giữ nó kỹ-lưỡng cho đến chừng các ngươi cân lại trước mặt những thầy tế-lễ cả, và người Lê-vi, cùng trước mặt các trưởng-tộc của Y-sơ-ra-ên tại Giê-ru-sa-lem, trong kho đền-thờ của Đức Giê-hô-va. ³⁰ Vậy, những thầy tế-lễ và người Lê-vi, sau khi đã kiểm-soát lại sự cân nặng của bạc, vàng, và những khí-dụng rồi, bèn thâu nhận đặng đem đến Giê-ru-sa-lem, trong đền-thờ của Đức Chúa Trời chúng ta.

³¹ Ngày mười hai tháng giêng, chúng ta ở sông A-ha-va khởi-hành, đặng đi đến Giê-ru-sa-lem. Tay của Đức Chúa Trời chúng ta phù-trợ chúng ta, giải-cứu chúng ta khỏi tay kẻ thù-nghịch, và khỏi kẻ rình-phục dọc đường. ³² Đoạn, chúng ta đến Giê-ru-sa-lem, ở tại đó ba ngày.

7  ⁸ Tháng năm năm thứ bảy đời vua ấy, E-xơ-ra đến thành Giê-ru-sa-lem. ⁹ Vả, ngày mồng một tháng giêng, người ở Ba-by-lôn khởi-hành; rồi ra nhờ tay nhân-lành của Đức Chúa Trời phù-trợ, người đến Giê-ru-sa-lem ngày mồng một tháng thứ năm. ¹⁰ Vì E-xơ-ra đã định chí tra-xét luật-pháp của Đức Giê-hô-va, giữ làm theo, và dạy cho dân Y-sơ-ra-ên biết những luật-pháp và giới-mạng.

8 ¹ Nầy những trưởng-tộc và gia-phổ của các người từ Ba-by-lôn đi lên với ta, trong đời vua Ạt-ta-xét-xe trị-vì. ² Về con-cháu Phi-nê-a có Ghẹt-sôn; về con-cháu Y-tha-ma có Đa-ni-ên; về con-cháu Đa-vít có Hát-túc; ³ về con-cháu Sê-ca-nia, con-cháu Pha-rốt có Xa-cha-ri, và những kẻ ở với người; theo gia-phổ sổ được một trăm năm mươi nam-đinh; ⁴ về con-cháu Pha-hát-Mô-áp có Ê-li-ô-ê-nai, con trai của Xê-ra-hi-gia, và với người được hai trăm nam-đinh; ⁵ về con-cháu Sê-ca-nia có con trai Gia-ha-xi-ên, và với người được ba trăm nam-đinh; ⁶ về con-cháu A-đin có Ê-bết, con trai Giô-na-than, và với người được năm mươi nam-đinh; ⁷ về con-cháu Ê-lam có Ê-sai, con trai A-tha-lia, và với người được bảy mươi nam-đinh; ⁸ về con-cháu Sê-pha-ti-a có Xê-ba-đia, con trai Mi-ca-ên, và với người được tám mươi nam-đinh; ⁹ về con-cháu Giô-áp có Áp-đia, con trai Giê-hi-ên, và với người được hai trăm mười tám nam-đinh; ¹⁰ về con-cháu Sê-lô-mít có con trai Giô-si-phia, và với người được một trăm sáu mươi nam-đinh; ¹¹ về con-cháu Bê-bai có Xa-cha-ri, con trai của Bê-bai, và với người được hai mươi tám nam-đinh; ¹² về con-cháu A-gát có Giô-ha-nan, con trai của Ha-ca-tan, và với người được một trăm mười nam-đinh; ¹³ những kẻ thuộc về con-cháu A-đô-ni-cam đến sau hết; tên chúng là: Ê-li-phê-lết, Giê-hi-ên, và Sê-ma-gia, và với họ được sáu mươi nam-đinh; ¹⁴ về con-cháu Biết-vai có U-tai cùng Xáp-bút, và với họ được bảy mươi nam-đinh.

 ³³ Ngày thứ tư, chúng ta cân lại bạc, vàng, và những khí-dụng trong đền của Đức Chúa Trời, rồi giao cho Mê-rê-mốt, con trai U-ri, thầy tế-lễ (với người có Ê-lê-a-sa, con trai của Phi-nê-a, Giô-xa-báp, con trai Giê-sua, và Nô-a-đia, con trai Bin-nui, người Lê-vi), ³⁴ cứ theo số và cân; số cân nặng đều biên chép trong một kỳ ấy.

³⁵ Những người đã bị bắt làm phu-tù được trở về, dâng của-lễ thiêu cho Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên bằng mười hai con bò đực vì cả Y-sơ-ra-ên, chín mươi sáu con chiên đực, bảy mươi bảy con chiên con, và mười hai con dê đực để làm của-lễ chuộc tội: cả thảy đều dâng lên làm của-lễ thiêu cho Đức Giê-hô-va. ³⁶ Chúng giao chiếu-chỉ của vua cho các quan trấn, và cho các quan cai của vua ở phía bên nầy sông; họ bèn giúp-đỡ dân-sự và việc đền-thờ của Đức Chúa Trời.