Về sự sống lại

(1 Cô-rinh-tô) 15 ¹ Hỡi anh em, tôi nhắc lại cho anh em Tin-lành mà tôi đã rao-giảng và anh em đã nhận lấy, cùng đứng vững-vàng trong đạo ấy, ² và nhờ đạo ấy, anh em được cứu-rỗi, miễn là anh em giữ lấy y như tôi đã giảng cho; bằng không, thì anh em dầu có tin cũng vô-ích. ³ Vả, trước hết tôi đã dạy-dỗ anh em đều mà chính tôi đã nhận-lãnh, ấy là Đấng Christ chịu chết vì tội chúng ta theo lời Kinh-thánh; ⁴ Ngài đã bị chôn, đến ngày thứ ba, Ngài sống lại, theo lời Kinh-thánh; ⁵ và Ngài đã hiện ra cho Sê-pha, sau lại hiện ra cho mười hai sứ-đồ. ⁶ Rồi đó, cùng trong một lần, Ngài hiện ra cho hơn năm trăm anh em xem thấy, phần nhiều người trong số ấy hiện bây giờ còn sống, nhưng có mấy người đã ngủ rồi. ⁷ Đoạn, Ngài hiện ra cho Gia-cơ, rồi cho các sứ-đồ. ⁸ Rốt lại, sau những người ấy, Ngài cũng hiện ra cho tôi xem, như cho một thai sanh non vậy. ⁹ Vì tôi là rất hèn-mọn trong các sứ-đồ, không đáng gọi là sứ-đồ, bởi tôi đã bắt-bớ Hội-thánh của Đức Chúa Trời. ¹⁰ Nhưng tôi nay là người thể nào, là nhờ ơn Đức Chúa Trời, và ơn Ngài ban cho tôi cũng không phải là uổng vậy. Trái lại, tôi đã làm nhiều việc hơn các người khác, nhưng nào phải tôi, bèn là ơn Đức Chúa Trời đã ở cùng tôi. ¹¹ Ấy vậy, dầu tôi, dầu các người khác, đó là đều chúng tôi giảng-dạy, và là đều anh em đã tin.

¹² Vả, nếu giảng-dạy rằng Đấng Christ đã từ kẻ chết sống lại, thì sao trong anh em có kẻ nói rằng những kẻ chết chẳng sống lại? ¹³ Nếu những kẻ chết không sống lại, thì Đấng Christ cũng đã chẳng sống lại nữa. ¹⁴ Lại nếu Đấng Christ đã chẳng sống lại, thì sự giảng-dạy của chúng tôi ra luống-công, và đức-tin anh em cũng vô-ích. ¹⁵ Lại nếu kẻ chết quả thật không sống lại, thì Đức Chúa Trời đã chẳng khiến Đấng Christ sống lại, mà chúng tôi đã làm chứng trái với Đức Chúa Trời rằng Ngài đã làm cho Đấng Christ sống lại, té ra chúng tôi làm chứng dối cho Đức Chúa Trời. ¹⁶ Vì nếu kẻ chết chẳng sống lại, thì Đấng Christ cũng đã chẳng sống lại nữa. ¹⁷ Và nếu Đấng Christ đã chẳng sống lại, thì đức-tin anh em cũng vô-ích, anh em còn ở trong tội-lỗi mình. ¹⁸ Vậy, những kẻ ngủ trong Đấng Christ cũng phải hư-mất đời đời. ¹⁹ Nếu chúng ta chỉ có sự trông-cậy trong Đấng Christ về đời nầy mà thôi, thì trong cả mọi người, chúng ta là kẻ khốn-nạn hơn hết.

²⁰ Nhưng bây giờ, Đấng Christ đã từ kẻ chết sống lại, Ngài là trái đầu mùa của những kẻ ngủ. ²¹ Vả, vì chưng bởi một người mà có sự chết, thì cũng bởi một người mà có sự sống lại của những kẻ chết. ²² Như trong A-đam mọi người đều chết, thì cũng một lẽ ấy, trong Đấng Christ mọi người đều sẽ sống lại, ²³ nhưng mỗi người theo thứ-tự riêng của mình: Đấng Christ là trái đầu mùa; rồi tới ngày Đấng Christ đến, những kẻ thuộc về Ngài sẽ sống lại. ²⁴ Kế đó, cuối-cùng sẽ đến, là lúc Ngài sẽ giao nước lại cho Đức Chúa Trời là Cha, sau khi Ngài đã phá-diệt mọi đế-quốc, mọi quyền cai-trị, và mọi thế-lực; ²⁵ vì Ngài phải cầm quyền cho đến chừng đặt những kẻ thù-nghịch dưới chơn mình. — ²⁶ Kẻ thù bị hủy-diệt sau-cùng, tức là sự chết. — ²⁷ Vả, Đức Chúa Trời đã để muôn vật dưới chơn Ngài; mà đã nói rằng muôn vật phục Ngài, thì chắc phải trừ ra Đấng làm cho muôn vật phục Ngài. ²⁸ Khi muôn vật đã phục Ngài, thì bấy giờ chính mình Con sẽ phục Đấng đã làm cho muôn vật phục mình, hầu cho Đức Chúa Trời làm muôn sự trong muôn sự.

²⁹ Bằng chẳng vậy, những người vì kẻ chết chịu phép báp-têm sẽ làm chi? Nếu kẻ chết quả thật không sống lại, thì sao họ vì những kẻ ấy mà chịu phép báp-têm? ³⁰ Lại sao chính mình chúng tôi giờ nào cũng ở trong sự nguy-hiểm? ³¹ Hỡi anh em, tôi chết hằng ngày, thật cũng như anh em là sự vinh-hiển cho tôi trong Đức Chúa Jêsus-Christ, là Chúa chúng ta. ³² Nếu tôi theo cách loài người mà đã đánh cùng các loài thú ở thành Ê-phê-sô, thì có ích gì cho tôi? Nếu kẻ chết chẳng sống lại, thì hãy ăn, hãy uống, vì ngày mai chúng ta sẽ chết! ³³ Anh em chớ mắc lừa: bạn-bè xấu làm hư thói-nết tốt. ³⁴ Hãy tỉnh-biết, theo cách công-bình, và chớ phạm tội; vì có người không biết Đức Chúa Trời chút nào, tôi nói vậy để anh em hổ-thẹn.

³⁵ Nhưng có kẻ sẽ nói rằng: Người chết sống lại thể nào, lấy xác nào mà trở lại? ³⁶ Hỡi kẻ dại kia, vật gì ngươi gieo, nếu không chết đi trước đã, thì không sống lại được. ³⁷ Còn như vật ngươi gieo, ấy không phải là chính hình-thể sẽ sanh ra, chẳng qua là một cái hột, như hột lúa mì hay là hột giống nào khác. ³⁸ Đức Chúa Trời cho nó hình-thể tùy ý Ngài lấy làm tốt, mỗi một hột giống, cho một hình-thể riêng. ³⁹ Mọi xác-thịt chẳng phải là đồng một xác-thịt; nhưng xác-thịt loài người khác, xác-thịt loài thú khác, loài chim khác, loài cá khác. ⁴⁰ Lại cũng có hình-thể thuộc về trời, hình-thể thuộc về đất, nhưng vinh-quang của hình-thể thuộc về trời với vinh-quang của hình-thể thuộc về đất thì khác nhau. ⁴¹ Vinh-quang của mặt trời khác, vinh-quang của mặt trăng khác, vinh-quang của ngôi sao khác; vinh-quang của ngôi sao nầy với vinh-quang của ngôi sao kia cũng khác.

⁴² Sự sống lại của kẻ chết cũng như vậy. Thân-thể đã gieo ra là hay hư-nát, mà sống lại là không hay hư-nát; ⁴³ đã gieo ra là nhục, mà sống lại là vinh; đã gieo ra là yếu, mà sống lại là mạnh; ⁴⁴ đã gieo ra là thể huyết-khí, mà sống lại là thể thiêng-liêng. Nếu đã có thể huyết-khí, thì cũng có thể thiêng-liêng; ⁴⁵ ấy vậy, có lời chép rằng: Người thứ nhứt là A-đam đã nên linh-hồn sống. A-đam sau hết là thần ban sự sống. ⁴⁶ Nhưng chẳng phải thể thiêng-liêng đến trước, ấy là thể huyết-khí; rồi thể thiêng-liêng đến sau. ⁴⁷ Người thứ nhứt bởi đất mà ra, là thuộc về đất, người thứ hai bởi trời mà ra. ⁴⁸ Người thuộc về đất thể nào, thì những kẻ thuộc về đất cũng thể ấy; người thuộc về trời thể nào, thì những kẻ thuộc về trời cũng thể ấy. ⁴⁹ Như chúng ta đã mang ảnh-tượng của người thuộc về đất, thì chúng ta cũng sẽ mang ảnh-tượng của người thuộc về trời.

⁵⁰ Hỡi anh em, tôi đoán-quyết rằng thịt và máu chẳng hưởng nước Đức Chúa Trời được, và sự hay hư-nát không hưởng sự không hay hư-nát được. ⁵¹ Nầy là sự mầu-nhiệm tôi tỏ cho anh em: Chúng ta không ngủ hết, nhưng hết thảy đều sẽ biến-hóa, ⁵² trong giây-phút, trong nháy mắt, lúc tiếng kèn chót; vì kèn sẽ thổi, kẻ chết đều sống lại được không hay hư-nát, và chúng ta đều sẽ biến-hóa. ⁵³ Vả, thể hay hư-nát nầy phải mặc lấy sự không hay hư-nát, và thể hay chết nầy phải mặc lấy sự không hay chết. ⁵⁴ Khi nào thể hay hư-nát nầy mặc lấy sự không hay hư-nát, thể hay chết nầy mặc lấy sự không hay chết, thì được ứng-nghiệm lời Kinh-thánh rằng: Sự chết đã bị nuốt mất trong sự thắng. ⁵⁵ Hỡi sự chết, sự thắng của mầy ở đâu? Hỡi sự chết, cái nọc của mầy ở đâu? ⁵⁶ Cái nọc sự chết là tội-lỗi, sức-mạnh tội-lỗi là luật-pháp. ⁵⁷ Nhưng, tạ ơn Đức Chúa Trời đã cho chúng ta sự thắng, nhờ Đức Chúa Jêsus-Christ chúng ta.

⁵⁸ Vậy, hỡi anh em yêu-dấu của tôi, hãy vững-vàng chớ rúng-động, hãy làm công-việc Chúa cách dư-dật luôn, vì biết rằng công-khó của anh em trong Chúa chẳng phải là vô-ích đâu.

16 ¹ Về việc góp tiền cho thánh-đồ, thì anh em cũng hãy theo như tôi đã định-liệu cho các Hội-thánh xứ Ga-la-ti. ² Cứ ngày đầu tuần-lễ, mỗi một người trong anh em khá tùy sức mình chắt-lót được bao nhiêu thì để dành tại nhà mình, hầu cho khỏi đợi khi tôi đến rồi mới góp. ³ Khi tôi đến, tôi sẽ sai những kẻ mà anh em đã chọn cầm thơ tôi đi, đặng đem tiền bố-thí của anh em đến thành Giê-ru-sa-lem. ⁴ Ví bằng việc đáng chính mình tôi phải đi, thì những kẻ ấy sẽ đi với tôi.

⁵ Vậy, tôi sẽ đến cùng anh em sau khi ghé qua xứ Ma-xê-đoan, vì tôi phải ghé qua xứ Ma-xê-đoan. ⁶ Có lẽ tôi trú lại nơi anh em, hoặc cũng ở trọn mùa đông tại đó nữa, để anh em đưa tôi đến nơi tôi muốn đi. ⁷ Lần nầy tôi chẳng muốn chỉ gặp anh em trong khi ghé qua mà thôi; nếu Chúa cho phép, thì tôi rất mong ở cùng anh em ít lâu. ⁸ Nhưng tôi sẽ ở lại thành Ê-phê-sô cho đến lễ Ngũ-tuần, ⁹ vì tại đó có một cái cửa lớn mở toang ra cho công-việc tôi, lại có nhiều kẻ đối-địch.

¹⁰ Nếu Ti-mô-thê đến thăm anh em, hãy giữ cho người khỏi sợ-sệt gì trong anh em: vì người cũng làm việc cho Chúa như chính mình tôi vậy. ¹¹ Nên chớ có ai khinh người, hãy đưa người đi về bình-an, hầu cho người đến cùng tôi, vì tôi đương đợi người đồng đến với anh em

¹² Còn như anh em chúng ta là A-bô-lô, tôi thường cố khuyên người đi với anh em đây mà đến cùng các anh em, nhưng hiện nay người chắc chưa khứng đi; người sẽ đi trong khi có dịp-tiện.

¹³ Anh em hãy tỉnh-thức, hãy vững-vàng trong đức-tin, hãy dốc chí trượng-phu và mạnh-mẽ. ¹⁴ Mọi đều anh em làm, hãy lấy lòng yêu-thương mà làm.

¹⁵ Hỡi anh em, còn một lời dặn nữa: anh em biết rằng nhà Sê-pha-na là trái đầu mùa của xứ A-chai, và biết rằng nhà ấy hết lòng hầu việc các thánh-đồ. ¹⁶ Vậy, hãy kính-phục những người thể ấy, và kính-phục cả mọi người cùng làm việc, cùng khó-nhọc với chúng ta. ¹⁷ Sê-pha-na, Phốt-tu-na và A-chai-cơ đến đây, tôi lấy làm vui-mừng lắm; các người ấy đã bù lại sự anh em thiếu-thốn, ¹⁸ vì các người ấy đã làm cho yên-lặng tâm-thần của tôi và của anh em. Hãy biết quí-trọng những người dường ấy.

¹⁹ Các Hội-thánh ở xứ A-si chào-thăm anh em. A-qui-la và Bê-rít-sin gởi lời chào anh em trong Chúa, Hội-thánh hiệp trong nhà hai người ấy cũng vậy. ²⁰ Hết thảy anh em đây chào-thăm các anh em. Hãy lấy cái hôn thánh mà chào nhau.

²¹ Tôi là Phao-lô, chính tay tôi viết chào-thăm anh em.

²² Bằng có ai không kính-mến Chúa, thì phải bị a-na-them! (A-na-them là một lời rủa-sả, có nghĩa là: dứt phép thông-công.) Ma-ra-na-tha. (Ma-ra-na-tha là tiếng A-ra-mê-en, nghĩa là: Đức Chúa đến! hay là theo một nghĩa khác: Đức Chúa! hãy đến!)  ²³ Nguyền xin ơn của Đức Chúa Jêsus-Christ ở với anh em! ²⁴ Lòng yêu-thương của tôi ở với hết thảy anh em trong Đức Chúa Jêsus-Christ.

Nếu Phao-lô mong đợi một phản hồi nhanh chóng cho bức thư của mình, dường như nó không đến. Trong thời gian đó, hồ sơ lịch sử trong sách Công Vụ quay trở lại những ngày cuối cùng của Phao-lô tại Ê-phê-sô.

(Công vụ) 19 ²³ Lúc đó, có sự loạn lớn sanh ra vì cớ đạo Tin-lành. ²⁴ Một người thợ bạc kia, tên là Đê-mê-triu, vốn dùng bạc làm khám nữ-thần Đi-anh, sinh nhiều lợi cho thợ làm công, ²⁵ bèn nhóm những thợ đó và kẻ đồng-nghiệp lại, mà nói rằng: Hỡi bạn ta, các ngươi biết sự thạnh-lợi chúng ta sanh bởi nghề nầy: ²⁶ các ngươi lại thấy và nghe nói, không những tại thành Ê-phê-sô thôi, gần suốt hết cõi A-si nữa, rằng tên Phao-lô nầy đã khuyên-dỗ và trở lòng nhiều người, mà nói rằng các thần bởi tay người ta làm ra chẳng phải là chúa. ²⁷ Chúng ta chẳng những sợ nghề-nghiệp mình phải bị gièm-chê, lại cũng e rằng đền-thờ của đại-nữ-thần Đi-anh bị khinh-dể nữa, và nữ-thần ta bị tiêu-diệt về sự vinh-hiển mà cõi A-si cùng cả thế-giới đều tôn-kính chăng. ²⁸ Chúng nghe bấy nhiêu lời, bèn nổi giận lắm, cất tiếng kêu rằng: Lớn thay là nữ-thần Đi-anh của người Ê-phê-sô!

²⁹ Cả thành thảy đều rối-loạn; chúng đồng lòng đến rạp hát, kéo theo mình Gai-út, A-ri-tạc, là người Ma-xê-đoan, bạn đồng đi với Phao-lô. ³⁰ Phao-lô muốn chính mình ra mặt trước dân-chúng, nhưng môn-đồ chẳng cho. ³¹ Cũng có mấy quan lớn xứ A-si, là bạn-hữu người, sai đến xin người chớ đi tới rạp hát. ³² Người thì reo lên thể nầy, kẻ thì la lên thể khác; vì trong hội om-sòm, phần nhiều người cũng không biết vì cớ nào mình nhóm lại. ³³ Chúng bèn kéo A-léc-xan-đơ từ trong đám đông ra, và người Giu-đa xô người ra đứng trước; người bèn lấy tay ra dấu, muốn nói cùng dân-chúng để binh-vực bọn mình. ³⁴ Nhưng vừa khi đoàn-dân nhận người là người Giu-đa, thì kêu rập lên ước trong hai giờ, rằng: Lớn thay là nữ-thần Đi-anh của người Ê-phê-sô!

³⁵ Bấy giờ, có người thơ-ký thành-phố dẹp yên đoàn dân, nói rằng: Hỡi người Ê-phê-sô, há có ai chẳng biết thành Ê-phê-sô là kẻ canh-giữ đền-thờ nữ-thần lớn Đi-anh và tượng thần ấy đã từ trên trời giáng xuống sao? ³⁶ Bởi đều đó thật chối-cãi chẳng nổi, nên các ngươi khá ở yên, đừng làm sự gì vội-vã. ³⁷ Vì những tên mà các ngươi đã kéo đến đây, chẳng phải mắc tội hoặc phạm đến của thánh, hay là lộng-ngôn với nữ-thần chúng ta đâu. ³⁸ Vậy, nếu Đê-mê-triu và các thợ làm công ở với người có cần kiện-cáo ai, thì đã có ngày xử-đoán và quan trấn-thủ; mặc họ kiện-cáo nhau. ³⁹ Ví bằng các ngươi có nài việc khác nữa, thì khá quyết-định việc đó trong hội-đồng theo phép. ⁴⁰ Vì e cho chúng ta bị hạch về sự dấy-loạn xảy ra ngày hôm nay, không thể tìm lẽ nào để binh-vực sự nhóm-họp nầy. ⁴¹ Người nói bấy nhiêu lời, bèn cho chúng về.