II. — Các đều nên làm: đức-tin và đời của tín-đồ
(Từ 10 : 19 đến 13 : 25)
Khuyên phải trông-cậy, tin chắc, trung-tín và nhịn-nhục
(Hê-bơ-rơ) 10 19 Hỡi anh em, vì chúng ta nhờ huyết Đức Chúa Jêsus được dạn-dĩ vào nơi rất thánh, 20 bởi đường mới và sống mà Ngài đã mở ngang qua cái màn, nghĩa là ngang qua xác Ngài, 21 lại vì chúng ta có một thầy tế-lễ lớn đã lập lên cai-trị nhà Đức Chúa Trời, 22 nên chúng ta hãy lấy lòng thật-thà với đức-tin đầy-dẫy trọn-vẹn, lòng được tưới sạch khỏi lương-tâm xấu, thân-thể rửa bằng nước trong, mà đến gần Chúa. 23 Hãy cầm-giữ sự làm chứng về đều trông-cậy chúng ta chẳng chuyển-lay, vì Đấng đã hứa cùng chúng ta là thành-tín. 24 Ai nấy hãy coi-sóc nhau để khuyên-giục về lòng yêu-thương và việc tốt-lành; 25 chớ bỏ sự nhóm lại như mấy kẻ quen làm, nhưng phải khuyên-bảo nhau, và hễ anh em thấy ngày ấy hầu gần chừng nào, thì càng phải làm như vậy chừng nấy.
26 Vì nếu chúng ta đã nhận biết lẽ thật rồi, mà lại cố-ý phạm tội, thì không còn có tế-lễ chuộc tội nữa, 27 nhưng chỉ có sự đợi-chờ kinh-khiếp về sự phán-xét, và lửa hừng sẽ đốt cháy kẻ bội-nghịch mà thôi. 28 Ai đã phạm luật-pháp Môi-se, nếu có hai ba người làm chứng, thì chết đi không thương-xót, 29 huống chi kẻ giày-đạp Con Đức Chúa Trời, coi huyết của giao-ước, tức là huyết mà mình nhờ nên thánh, là ô-uế, lại khinh-lờn Đức Thánh-Linh ban ơn, thì anh em há chẳng tưởng rằng người ấy đáng bị hình rất nghiêm đoán-phạt hay sao? 30 Vì chúng ta biết Đấng đã phán rằng: Sự trả thù thuộc về ta; ta sẽ báo-ứng, ấy là lời Chúa phán. Lại rằng: Chúa sẽ xét-đoán dân mình. 31 Sa vào tay Đức Chúa Trời hằng sống là sự đáng kinh-khiếp thay!
32 Hãy nhớ lại những lúc ban đầu đó, anh em đã được soi-sáng rồi, bèn chịu cơn chiến-trận lớn về những sự đau-đớn: 33 phần thì chịu sỉ-nhục, gặp gian-nan, như làm trò cho thiên-hạ xem, phần thì chia khổ với những kẻ bị đối-đãi đồng một cách. 34 Vì anh em đã thương-xót kẻ bị tù, và vui lòng chịu của-cải mình bị cướp, bởi biết mình có của-cải quí hơn hằng còn luôn. 35 Vậy chớ bỏ lòng dạn-dĩ mình, vốn có một phần thưởng lớn đã để dành cho. 36 Vì anh em cần phải nhịn-nhục, hầu cho khi đã làm theo ý-muốn Đức Chúa Trời rồi, thì được như lời đã hứa cho mình.
37 Còn ít lâu, thật ít lâu nữa,
Thì Đấng đến sẽ đến; Ngài không chậm-trễ đâu.
38 Người công-bình của ta sẽ cậy đức-tin mà sống,
Nhưng nếu lui đi thì linh-hồn ta chẳng lấy làm đẹp chút nào.
39 Về phần chúng ta, nào phải là kẻ lui đi cho hư-mất đâu, bèn là kẻ giữ đức-tin cho linh-hồn được cứu-rỗi.
Sức-mạnh của đức-tin: các gương tốt lấy trong Cựu-ước
11 1 Vả, đức-tin là sự biết chắc vững-vàng của những đều mình đương trông-mong, là bằng-cớ của những đều mình chẳng xem thấy. 2 Ấy là nhờ đức-tin mà các đấng thuở xưa đã được lời chứng tốt.
3 Bởi đức-tin, chúng ta biết rằng thế-gian đã làm nên bởi lời của Đức Chúa Trời, đến nỗi những vật bày ra đó đều chẳng phải từ vật thấy được mà đến.
4 Bởi đức-tin, A-bên đã dâng cho Đức Chúa Trời một tế-lễ tốt hơn của Ca-in, và được xưng công-bình, vì Đức Chúa Trời làm chứng về người rằng Ngài nhậm lễ-vật ấy; lại cũng nhờ đó dầu người chết rồi, hãy còn nói. 5 Bởi đức-tin, Hê-nóc được cất lên và không hề thấy sự chết; người ta không thấy người nữa, vì Đức Chúa Trời đã tiếp người lên. Bởi chưng trước khi được tiếp lên, người đã được chứng rằng mình ở vừa lòng Đức Chúa Trời rồi. 6 Vả, không có đức-tin, thì chẳng hề có thế nào ở cho đẹp ý Ngài; vì kẻ đến gần Đức Chúa Trời phải tin rằng có Đức Chúa Trời, và Ngài là Đấng hay thưởng cho kẻ tìm-kiếm Ngài. 7 Bởi đức-tin, Nô-ê được Chúa mách-bảo cho về những việc chưa thấy, và người thành-tâm kính-sợ, đóng một chiếc tàu để cứu nhà mình; bởi đó người định tội thế-gian, và trở nên kẻ kế-tự của sự công-bình đến từ đức-tin vậy.
8 Bởi đức-tin, Áp-ra-ham vâng lời Chúa gọi, đi đến xứ mình sẽ nhận làm cơ-nghiệp: người đi mà không biết mình đi đâu. 9 Bởi đức-tin, người kiều-ngụ trong xứ đã hứa cho mình, như trên đất ngoại-quốc, ở trong các trại, cũng như Y-sác và Gia-cốp, là kẻ đồng kế-tự một lời hứa với người. 10 Vì người chờ-đợi một thành có nền vững-chắc, mà Đức Chúa Trời đã xây-cất và sáng-lập. 11 Cũng bởi đức-tin mà Sa-ra dẫu có tuổi còn có sức sanh con-cái được, vì người tin rằng Đấng hứa cho mình đều đó là thành-tín. 12 Cũng vì đó mà chỉ một người, lại là một người già-yếu, sanh ra muôn-vàn con cháu, đông như sao trên trời, như cát bãi biển, không thể đếm được.
13 Hết thảy những người đó đều chết trong đức-tin, chưa nhận-lãnh những đều hứa cho mình; chỉn trông thấy và chào-mừng những đều đó từ đằng xa, xưng mình là kẻ khách và bộ-hành trên đất. 14 Những kẻ nói như thế, tỏ rõ rằng mình đương đi tìm nơi quê-hương. 15 Ví thử họ đã tưởng đến nơi quê-hương mà mình từ đó đi ra, thì cũng có ngày trở lại, 16 nhưng họ ham-mến một quê-hương tốt hơn, tức là quê-hương ở trên trời; nên Đức Chúa Trời không hổ-thẹn mà xưng mình là Đức Chúa Trời của họ, vì Ngài đã sắm sẵn cho họ một thành.
17 Bởi đức-tin, Áp-ra-ham dâng Y-sác trong khi bị thử-thách: người là kẻ đã nhận-lãnh lời hứa, dâng con một mình, 18 là về con đó mà Đức Chúa Trời có phán rằng: Ấy bởi trong Y-sác mà ngươi sẽ có một dòng-dõi lấy tên ngươi mà kêu. 19 Người tự nghĩ rằng Đức Chúa Trời cũng có quyền khiến kẻ chết sống lại; cũng giống như từ trong kẻ chết mà người lại được con mình.
20 Bởi đức-tin, Y-sác chúc phước cho Gia-cốp và Ê-sau về những sự hầu đến. 21 Bởi đức-tin, Gia-cốp lúc gần chết, chúc phước cho hai con của Giô-sép, và nương trên gậy mình mà lạy. 22 Bởi đức-tin, Giô-sép lúc gần qua đời nói về việc con cháu Y-sơ-ra-ên sẽ đi ra, và truyền lịnh về hài-cốt mình.
23 Bởi đức-tin, khi Môi-se mới sanh ra, cha mẹ người đem giấu đi ba tháng, vì thấy là một đứa con xinh-tốt, không sợ chiếu-mạng của vua. 24 Bởi đức-tin, Môi-se lúc đã khôn-lớn, bỏ danh-hiệu mình là con trai của công-chúa Pha-ra-ôn, 25 đành cùng dân Đức Chúa Trời chịu hà-hiếp hơn là tạm hưởng sự vui-sướng của tội-lỗi: 26 người coi sự sỉ-nhục về Đấng Christ là quí hơn của châu-báu xứ Ê-díp-tô, vì người ngửa trông sự ban-thưởng. 27 Bởi đức-tin, người lìa xứ Ê-díp-tô không sợ vua giận; vì người đứng vững như thấy Đấng không thấy được. 28 Bởi đức-tin, người giữ lễ Vượt-qua và làm phép rưới huyết, hầu cho đấng hủy-diệt chẳng hề hại đến con đầu lòng dân Y-sơ-ra-ên.
29 Bởi đức-tin, dân Y-sơ-ra-ên vượt qua Biển-đỏ như đi trên đất khô, còn người Ê-díp-tô thử đi qua, bị nuốt mất tại đó. 30 Bởi đức-tin, các tường thành Giê-ri-cô đổ xuống, sau khi người ta đi vòng quanh bảy ngày. 31 Bởi đức-tin, kỵ-nữ Ra-háp không chết với kẻ chẳng tin, vì nàng đã lấy ý tốt tiếp-rước các kẻ do-thám.
32 Ta còn nói chi nữa? Vì nếu ta muốn nói về Ghê-đê-ôn, Ba-rác, Sam-sôn, Giép-thê, Đa-vít, Sa-mu-ên và các đấng tiên-tri, thì không đủ thì-giờ. 33 Những người đó bởi đức-tin đã thắng được các nước, làm sự công-bình, được những lời hứa, bịt mồm sư-tử, 34 tắt ngọn lửa hừng, lánh khỏi lưỡi gươm, thắng bịnh-tật, tỏ sự bạo-dạn nơi chiến-tranh, khiến đạo binh nước thù chạy trốn. 35 Có người đờn-bà đã được người nhà mình chết sống lại, có kẻ bị hình khổ dữ-tợn mà không chịu giải-cứu, để được sự sống lại tốt hơn. 36 Có kẻ khác chịu nhạo-cười, roi-vọt, lại cũng chịu xiềng-xích lao-tù nữa. 37 Họ đã bị ném đá, tra-tấn, cưa-xẻ; bị giết bằng lưỡi gươm; lưu-lạc rày đây mai đó, mặc những da chiên da dê, bị thiếu-thốn mọi đường, bị hà-hiếp, ngược-đãi, 38 thế-gian không xứng-đáng cho họ ở, phải lưu-lạc trong đồng-vắng, trên núi, trong hang, trong những hầm dưới đất. 39 Hết thảy những người đó dầu nhơn đức-tin đã được chứng tốt, song chưa hề nhận-lãnh đều đã được hứa cho mình. 40 Vì Đức Chúa Trời có sắm sẵn đều tốt hơn cho chúng ta, hầu cho ngoại chúng ta ra họ không đạt đến sự trọn-vẹn được.
Cứ nhìn xem Đức Chúa Jêsus, lấy lòng bền-đỗ mà chiến-đấu
12 1 Thế thì, vì chúng ta được nhiều người chứng-kiến vây lấy như đám mây rất lớn, chúng ta cũng nên quăng hết gánh nặng và tội-lỗi dễ vấn-vương ta, lấy lòng nhịn-nhục theo-đòi cuộc chạy đua đã bày ra cho ta, 2 nhìn xem Đức Chúa Jêsus, là cội-rễ và cuối-cùng của đức-tin, tức là Đấng vì sự vui-mừng đã đặt trước mặt mình, chịu lấy thập-tự-giá, khinh đều sỉ-nhục, và hiện nay ngồi bên hữu ngai Đức Chúa Trời. 3 Vậy, anh em hãy nghĩ đến Đấng đã chịu sự đối-nghịch của kẻ tội-lỗi dường ấy, hầu cho khỏi bị mỏi-mệt sờn lòng.
Sự thử-thách là Chúa sửa-phạt tín-đồ cho được nên thánh
4 Anh em chống-trả với tội-ác còn chưa đến nỗi đổ huyết; 5 lại đã quên lời khuyên anh em như khuyên con, rằng:
Hỡi con, chớ dể-ngươi sự sửa-phạt của Chúa,
Và khi Chúa trách, chớ ngã lòng;
6 Vì Chúa sửa-phạt kẻ Ngài yêu,
Hễ ai mà Ngài nhận làm con, thì cho roi cho vọt.
7 Ví bằng anh em chịu sửa-phạt, ấy là Đức Chúa Trời đãi anh em như con, vì có người nào là con mà cha không sửa-phạt? 8 Nhưng nếu anh em được khỏi sự sửa-phạt mà ai nấy cũng phải chịu, thì anh em là con ngoại-tình, chớ không phải con thật. 9 Cha về phần xác sửa-phạt, mà chúng ta còn kính-sợ thay, huống chi Cha về phần hồn, chúng ta há chẳng càng nên vâng-phục lắm để được sự sống sao? 10 Vả, cha về phần xác theo ý mình mà sửa-phạt chúng ta tạm-thời, nhưng Đức Chúa Trời vì ích cho chúng ta mà sửa-phạt, để khiến chúng ta được dự phần trong sự thánh-khiết Ngài. 11 Thật các sự sửa-phạt lúc đầu coi như một cớ buồn-bã, chớ không phải sự vui-mừng; nhưng về sau sanh ra bông-trái công-bình và bình-an cho những kẻ đã chịu luyện-tập như vậy.
Khuyên phải thánh-khiết
12 Vậy, hãy dở bàn tay yếu-đuối của anh em lên, luôn cả đầu-gối lỏng-lẻo nữa. 13 Khá làm đường thẳng cho chơn anh em theo, hầu cho kẻ nào què khỏi lạc đường mà lại được chữa lành nữa.
14 Hãy cầu sự bình-an với mọi người, cùng tìm theo sự nên thánh, vì nếu không nên thánh thì chẳng ai được thấy Đức Chúa Trời. 15 Khá coi chừng kẻo có kẻ trật phần ân-điển của Đức Chúa Trời, kẻo rễ đắng châm ra, có thể ngăn-trở và làm ô-uế phần nhiều trong anh em chăng. 16 Hãy coi chừng, cho trong anh em chớ có ai gian-dâm, cũng đừng có ai khinh-lờn như Ê-sau, chỉ vì một món ăn mà bán quyền con trưởng. 17 Thật vậy, anh em biết rằng đến sau, người muốn cha mình chúc phước cho, thì lại bị bỏ; vì dẫu người khóc-lóc cầu-xin, cũng chẳng đổi được ý cha mình đã định rồi.
Ơn riêng và trách-nhiệm của tín-đồ dưới giao-ước mới
18 Anh em chẳng tới gần một hòn núi mà người ta có thể rờ đến được, cũng chẳng đến gần lửa hừng, hoặc tối-tăm, hoặc âm-ế, hoặc gió dữ, 19 hoặc tiếng loa thổi vang, hoặc tiếng nói kinh-khiếp đến nỗi ai nghe đều nài-xin đừng nói với mình nữa; 20 vì họ không chịu nổi lời phán nầy: Dẫu loài thú-vật tới gần núi nầy cũng sẽ bị ném đá. 21 Lại cảnh-trạng đó rất kinh-khiếp, đến nỗi Môi-se nói rằng: Ta thật sợ-sệt và run-rẩy cả người. 22 Nhưng anh em đã tới gần núi Si-ôn, gần thành của Đức Chúa Trời hằng sống, tức là Giê-ru-sa-lem trên trời, gần muôn vàn thiên-sứ nhóm lại, 23 gần Hội-thánh của những con trưởng được ghi tên trong các từng trời, gần Đức Chúa Trời, là quan án của mọi người, gần các linh-hồn người nghĩa được vẹn-lành, 24 gần Đức Chúa Jêsus, là Đấng trung-bảo của giao-ước mới, và gần huyết rưới ra, huyết đó nói tốt hơn huyết của A-bên vậy.
25 Anh em hãy giữ, chớ từ-chối Đấng phán cùng mình; vì nếu những kẻ kia cự Đấng truyền lời báo-cáo ở dưới đất, còn không tránh khỏi thay, huống chi chúng ta, nếu cự Đấng truyền lời báo-cáo từ trên trời, thì càng không tránh khỏi được. 28 Tiếng Đấng ấy bây giờ rúng-động cả đất, hiện nay phán hứa rằng: Còn một lần nữa, ta sẽ chẳng những rúng-động đất mà thôi, nhưng cũng rúng-động trời nữa. 27 Vả, trong những chữ: Còn một lần nữa, tỏ ra rằng các vật hay bị rúng-động, vì là những vật đã chịu dựng nên, sẽ bị cất đi, hầu cho những vật không hề rúng-động được còn lại.
28 Như vậy, vì chúng ta có phần trong một nước không hay rúng-động, nên hãy cảm ơn, hầu cho lấy lòng kính-sợ hầu việc Đức Chúa Trời một cách đẹp lòng Ngài; 29 vì Đức Chúa Trời chúng ta là đám lửa hay thiêu-đốt.
Các lời khuyên và chào-thăm
13 1 Hãy hằng có tình yêu-thương anh em. 2 Chớ quên sự tiếp khách; có khi kẻ làm đều đó, đã tiếp-đãi thiên-sứ mà không biết. 3 Hãy nhớ những kẻ mắc vòng xiềng-xích, như mình cùng phải xiềng-xích với họ, lại cũng hãy nhớ những kẻ bị ngược-đãi, vì mình cũng có thân-thể giống như họ.
4 Mọi người phải kính-trọng sự hôn-nhân, chốn quê-phòng chớ có ô-uế, vì Đức Chúa Trời sẽ đoán-phạt kẻ dâm-dục cùng kẻ phạm tội ngoại-tình.
5 Chớ tham tiền; hãy lấy đều mình có làm đủ rồi, vì chính Đức Chúa Trời có phán rằng: Ta sẽ chẳng lìa ngươi đâu, chẳng bỏ ngươi đâu. 6 Như vậy, chúng ta được lấy lòng tin chắc mà nói rằng:
Chúa giúp-đỡ tôi, tôi không sợ chi hết.
Người đời làm chi tôi được?
7 Hãy nhớ những người dắc-dẫn mình, đã truyền đạo Đức Chúa Trời cho mình; hãy nghĩ xem sự cuối-cùng đời họ là thể nào, và học-đòi đức-tin họ.
8 Đức Chúa Jêsus-Christ hôm qua, ngày nay, và cho đến đời đời không hề thay-đổi.
9 Anh em chớ để cho mọi thứ đạo lạ dỗ-dành mình; vì lòng nhờ ân-điển được vững-bền, ấy là tốt, chớ không phải nhờ đồ-ăn, là sự chẳng ích chi cho kẻ làm như vậy. 10 Chúng ta có một cái bàn-thờ, phàm kẻ hầu việc trong đền-tạm không có phép lấy gì tại đó mà ăn. 11 Vả, huyết của con sinh bị thầy tế-lễ thượng-phẩm đem vào nơi thánh để làm lễ chuộc tội, còn thân-thể nó thì đốt đi bên ngoài trại-quân. 12 Ấy vì đó mà chính mình Đức Chúa Jêsus đã chịu khổ tại ngoài cửa thành để lấy huyết mình làm cho dân nên thánh. 13 Vậy nên chúng ta hãy ra ngoài trại-quân, đặng đi tới cùng Ngài, đồng chịu đều sỉ-nhục. 14 Vì dưới đời nầy, chúng ta không có thành còn luôn mãi, nhưng chúng ta tìm thành hầu đến. 15 Vậy, hãy cậy Đức Chúa Jêsus mà hằng dâng tế-lễ bằng lời ngợi-khen cho Đức Chúa Trời, nghĩa là bông-trái của môi-miếng xưng danh Ngài ra. 16 Chớ quên việc lành và lòng bố-thí, vì sự tế-lễ dường ấy đẹp lòng Đức Chúa Trời.
17 Hãy vâng lời kẻ dắc-dẫn anh em và chịu phục các người ấy, — bởi các người ấy tỉnh-thức về linh-hồn anh em, dường như phải khai-trình, — hầu cho các người ấy lấy lòng vui-mừng mà làm xong chức-vụ mình, không phàn-nàn chi, vì ấy chẳng ích-lợi gì cho anh em. 18 Hãy cầu-nguyện cho chúng tôi, vì chúng tôi biết mình chắc có lương-tâm tốt, muốn ăn-ở trọn-lành trong mọi sự. 19 Tôi lại nài-xin anh em cầu-nguyện đi, để tôi đến cùng anh em cho sớm hơn.
20 Đức Chúa Trời bình-an, là Đấng bởi huyết giao-ước đời đời mà đem Đấng chăn chiên lớn là Đức Chúa Jêsus chúng ta ra khỏi từ trong kẻ chết, 21 nguyền xin Ngài bởi Đức Chúa Jêsus-Christ khiến anh em nên trọn-vẹn trong mọi sự lành, đặng làm thành ý-muốn Ngài, và làm ra sự đẹp ý Ngài trong chúng ta; sự vinh-hiển đáng về Ngài đời đời vô-cùng! A-men.
22 Hỡi anh em, xin hãy vui lòng nhận lấy những lời khuyên-bảo nầy; ấy tôi đã viết vắn-tắt cho anh em vậy. 23 Hãy biết rằng anh em chúng ta là Ti-mô-thê đã được thả ra; nếu người sớm đến, tôi sẽ cùng người đi thăm anh em.
24 Hãy chào-thăm mọi người dắc-dẫn anh em và hết thảy các thánh-đồ. Các thánh-đồ ở Y-ta-li gởi lời thăm anh em.
25 Nguyền xin ân-điển ở với anh em hết thảy!