Phao-lô Trước Mặt Phê-lít, Phê-tu và A-gríp-ba

Tại Sê-sa-rê, Phao-lô có ba cơ hội để trình bày sự bào chữa của mình và rao giảng tin lành cho các nhà cầm quyền La-mã hiện đang giam giữ ông. Lần ra mắt đầu tiên là trước mặt Phê-lít, tổng đốc và chủ quản của Giu-đê. Phê-lít ban đầu đã được bổ nhiệm bởi Clau-đi Sê-sa và sau đó được xác nhận bởi Nê-rôn, người kế nhiệm của Clau-đi. Vợ của Phê-lít, Dru-sin-la, người được Lu-ca đề cập, là con gái của vua Hê-rốt A-gríp-ba I và là chị em của

Hê-rốt A-gríp-ba II, người trước mặt đó Phao-lô cũng sẽ xuất hiện. Phê-lít biết đủ về “Đạo” để nhận ra rằng không có bằng chứng thực chất nào cho các cáo trạng được đưa ra chống lại Phao-lô, và sự thuật lại của Lu-ca gợi ý rằng Phê-lít thậm chí có phần bị xáo trộn bởi lời dạy của Phao-lô. Nhưng ông chủ yếu bị thúc đẩy bởi lòng tham và do đó tức giận khi Phao-lô không đưa hối lộ. Ghi chép của Lu-ca nói rằng Phao-lô bị buộc phải ở tù hai năm, vào cuối thời gian đó Phê-lít bị cách chức. (Lịch sử thế tục chỉ ra rằng các cuộc bạo loạn nghiêm trọng và các cáo buộc chống lại Phê-lít bởi người Do-thái đã thúc đẩy việc triệu hồi ông về Rô-ma.)

Phê-lít được kế nhiệm bởi Phô-rơ-siu Phê-tu, người mà ít được biết đến. Phê-tu cũng không tìm thấy lỗi nào trong Phao-lô và đề nghị rằng Phao-lô một lần nữa được đưa ra trước Tòa công luận tại Giê-ru-sa-lem. Nhưng Phao-lô (người tuy là Do-thái, nhưng cũng là công dân La-mã theo dòng dõi) thực hiện quyền của mình để kháng cáo vụ án của mình lên Sê-sa.

Ngay sau khi Phao-lô tìm kiếm sự kháng cáo, Phê-tu được vua Hê-rốt A-gríp-ba II và em gái ông là Bê-rơ-ni-sơ đến thăm. (Chính cha của họ, Hê-rốt A-gríp-ba I, đã bắt bớ Hội thánh và giết Gia-cơ em của Giăng.) Khi Phê-tu bày tỏ sự thất vọng về vụ án của Phao-lô, A-gríp-ba hỏi liệu ông có thể được nghe câu chuyện của Phao-lô cho chính mình. Bài trình bày của Phao-lô trước A-gríp-ba tóm tắt sự cải đạo đột ngột và chức vụ tiếp theo của ông. Vào kết luận của bài diễn thuyết của Phao-lô, Lu-ca thuật lại một cuộc đối thoại đáng nhớ giữa A-gríp-ba và Phao-lô, trong đó A-gríp-ba dường như bị tác động một cách khó chịu bởi thông điệp tin lành được Phao-lô trình bày. Nhưng nếu A-gríp-ba có bị cảm động gì, thì không có ghi chép nào rằng ông đã đáp lại với đức tin đầy đủ.

(Công vụ) 24 ¹ Sau đó năm ngày, có thầy cả thượng-phẩm là A-na-nia đến, với vài người trưởng-lão cùng một nhà diễn-thuyết kia tên là Tẹt-tu-lu, trình đơn kiện Phao-lô trước mặt quan tổng-đốc. ² Phao-lô bị đòi đến rồi, Tẹt-tu-lu khởi-sự cáo người như vầy: ³ Bẩm quan lớn Phê-lít, nhờ ơn quan mà chúng tôi được hưởng sự bình-an trọn-vẹn, và nhờ sự khôn-ngoan của quan đổi được mọi tình-tệ để giúp dân nầy, lúc nào và nơi nào chúng tôi cũng rất cảm-tạ biết ơn quan vậy. ⁴ Nhưng muốn cho khỏi phiền quan lâu hơn, thì tôi xin quan lấy lòng khoan-nhơn mà nghe một vài lời chúng tôi nói đây. ⁵ Vậy, chúng tôi đã gặp người nầy, như là đồ ôn-dịch, đã gây loạn trong hết thảy người Giu-đa trên cả thế-giới: nó làm đầu của phe người Na-xa-rét, ⁶ cũng đã toan làm ô-uế đền-thờ, nên chúng tôi đã bắt nó. ⁸ Xin chính quan hãy tự tra-hỏi hắn, thì sẽ biết được mọi việc chúng tôi đang kiện-cáo. ⁹ Đến phiên các người Giu-đa cũng hùa theo lời đó, quyết rằng thật có như vậy.

¹⁰ Quan tổng-đốc ra dấu biểu Phao-lô nói đi, thì người thưa rằng: Tôi biết quan làm quan án trong nước nầy đã lâu năm, nên tôi dạn-dĩ mà binh-vực duyên-cớ mình. ¹¹ Quan tra-xét thì sẽ biết tôi vừa lên thành Giê-ru-sa-lem mà thờ-lạy, chưa được mười hai ngày nay. ¹² Người ta chẳng từng gặp tôi, hoặc trong đền-thờ, hoặc trong nhà hội, hoặc trong thành-phố, cãi-lẫy cùng ai hay xui dân làm loạn bao giờ. ¹³ Bây giờ họ cũng chẳng biết lấy chi mà làm chứng-cớ về đều họ kiện tôi đó.

¹⁴ Trước mặt quan, tôi nhận rằng theo như đạo mà họ gọi là một phe-đảng, tôi thờ-phượng Đức Chúa Trời của tổ-phụ tôi, tin mọi đều chép trong sách luật và các sách tiên-tri; ¹⁵ và tôi có sự trông-cậy nầy nơi Đức Chúa Trời, như chính họ cũng có vậy, tức là sẽ có sự sống lại của người công-bình và không công-bình. ¹⁶ Cũng vì cớ ấy, nên tôi vẫn gắng sức cho có lương-tâm không trách-móc trước mặt Đức Chúa Trời và trước mặt loài người. ¹⁷ Vả, đã lâu năm nay tôi đi vắng, rồi mới về bố-thí cho bổn-quốc tôi và dâng của-lễ. ¹⁸ Đang khi ấy, có mấy người Giu-đa quê ở cõi A-si kia gặp tôi ở trong đền-thờ, được tinh-sạch, chớ chẳng có dân đông hay rối-loạn chi. ¹⁹ Nếu họ có đều gì kiện tôi, thì có lẽ đến hầu trước mặt quan mà cáo đi. ²⁰ Hay là các người ở đây phải nói cho biết đã thấy tôi có sự gì đáng tội, lúc tôi đứng tại tòa công-luận, ²¹ hoặc có, thì cũng chỉ trách câu tôi nói giữa họ rằng: Ấy vì sự sống lại của kẻ chết mà hôm nay tôi bị xử-đoán trước mặt các ông.

²² Phê-lít vẫn biết rõ-ràng về đạo người nói đó, nên giãn việc kiện ra, mà rằng: Khi nào quan quản-cơ Ly-sia xuống, ta sẽ xét việc nầy. ²³ Đoạn, người truyền cho thầy đội giữ Phao-lô, nhưng phải cho người hơi được thong-thả, có kẻ nào thuộc về người đến hầu việc người, thì đừng cấm. ²⁴ Qua mấy ngày sau, Phê-lít với vợ mình là Đơ-ru-si, người Giu-đa, đến, rồi sai gọi Phao-lô, và nghe người nói về đức-tin trong Đức Chúa Jêsus-Christ. ²⁵ Nhưng khi Phao-lô nói về sự công-bình, sự tiết-độ và sự phán-xét ngày sau, thì Phê-lít run-sợ, nói rằng: Bây giờ ngươi hãy lui; đợi khi nào ta rảnh, sẽ gọi lại. ²⁶ Phê-lít cũng trông Phao-lô lót bạc cho mình; nên năng đòi người đến, và nói chuyện cùng người. ²⁷ Khỏi hai năm, Bốt-tiu Phê-tu đến thay Phê-lít. Bởi cớ Phê-lít muốn làm cho dân Giu-đa bằng lòng, bèn cứ giam Phao-lô nơi ngục.

25 ¹ Phê-tu đã đến tỉnh mình được ba ngày rồi, thì ở thành Sê-sa-rê đi lên thành Giê-ru-sa-lem. ² Tại đó, có các thầy tế-lễ cả và các người sang-trọng trong dân Giu-đa đội đơn kiện Phao-lô trước mặt người; ³ vì có ý nghịch, thì cố nài-xin quan làm ơn đòi Phao-lô trở về thành Giê-ru-sa-lem: họ đặt âm-mưu đặng giết người dọc đường. ⁴ Nhưng Phê-tu trả lời rằng Phao-lô bị giam tại thành Sê-sa-rê, và chính mình người sẽ kíp trở về thành đó. ⁵ Lại nói rằng những người tôn-trưởng trong các ngươi hãy xuống với ta, nếu người ấy có phạm tội gì thì hãy cứ kiện.

⁶ Phê-tu ở cùng họ vừa tám hay là mười ngày mà thôi, đoạn trở xuống thành Sê-sa-rê; sáng ngày sau, người ngồi nơi tòa án và truyền dẫn Phao-lô đến. ⁷ Phao-lô mới đến, thì có các người Giu-đa ở thành Giê-ru-sa-lem xuống vây-bọc người, lấy nhiều cớ nặng mà thưa, nhưng chẳng tìm được chứng. ⁸ Còn Phao-lô nói đặng binh-vực mình, rằng: Tôi chẳng từng làm đều dữ chi, hoặc nghịch cùng luật-pháp người Giu-đa, hoặc nghịch cùng đền-thờ, hay là nghịch cùng Sê-sa. ⁹ Nhưng Phê-tu muốn cho đẹp lòng dân Giu-đa, thì trả lời rằng: Ngươi có muốn lên thành Giê-ru-sa-lem chịu xử tại đó về những việc nầy trước mặt ta chăng? ¹⁰ Phao-lô bèn thưa rằng: Tôi ứng-hầu trước mặt tòa án Sê-sa, ấy là nơi tôi phải chịu xử; tôi chẳng có lỗi chi với người Giu-đa, như chính mình quan biết rõ-ràng. ¹¹ Ví bằng tôi có tội hay là phạm đều gì đáng chết, thì tôi chẳng từ-chối chết đâu; trái lại, nếu trong đơn-từ họ kiện tôi không có cớ gì hết, thì chẳng ai được nộp tôi cho họ. Tôi kêu-nài sự đó đến Sê-sa. ¹² Kế đó, Phê-tu bàn-tán với công-hội mình, bèn trả lời rằng: Ngươi đã kêu-nài Sê-sa, chắc sẽ đến nơi Sê-sa.

¹³ Cách đó mấy ngày, vua Ạc-ríp-ba với Bê-rê-nít đến thành Sê-sa-rê đặng chào Phê-tu. ¹⁴ Vì hai người ở lại đó mấy ngày, nên Phê-tu đem vụ Phao-lô trình với vua, rằng: Đây có một tên tù mà Phê-lít đã để lại. ¹⁵ Lúc tôi ở thành Giê-ru-sa-lem, các thầy tế-lễ cả và các trưởng-lão dân Giu-đa đến kiện người và xin tôi làm án người đi. ¹⁶ Tôi đáp lại rằng người Rô-ma chẳng có lệ giải-nộp một người nào mà bên bị-cáo chưa đối-nại với bên tiên-cáo, và người đó chưa có cách-thế để chống-cãi lời kiện-cáo mình. ¹⁷ Họ bèn đến đây, thì vừa ngày sau, tôi ra ngồi nơi tòa-án, không trễ-nải mà truyền dẫn người ấy đến. ¹⁸ Các người tiên-cáo đều đã có mặt, song không kiẹn nó về một tội gì như tôi đã đè-chừng. ¹⁹ Chỉ cáo nó về đạo riêng của họ, và một tên Jêsus đã chết kia, mà Phao-lô quyết rằng còn sống. ²⁰ Trong sự cãi-lẫy đó, tôi không biết theo bên nào, nên hỏi Phao-lô muốn đi đến thành Giê-ru-sa-lem, để chịu xử mọi đều ấy tại nơi đó chăng. ²¹ Nhưng nó đã kêu-nài để việc kiện mình lại cho hoàng-đế phân-xử. Vậy, tôi đã truyền giam nó trong ngục đợi tới khi tôi giải cho Sê-sa. ²² Ạc-ríp-ba bèn nói với Phê-tu rằng: Ta cũng muốn nghe người ấy. Phê-tu tâu rằng: Đến mai vua sẽ nghe.

²³ Vậy, qua bữa sau, vua Ạc-ríp-ba với Bê-rê-nít đến cách long-trọng, vào phòng xử kiện với quan quản-cơ và các người tôn-trưởng trong thành. Phê-tu bèn truyền lịnh điệu Phao-lô đến. ²⁴ Đoạn, Phê-tu rằng: Tâu vua Ạc-ríp-ba và hết thảy các ông có mặt tại đây, các ông đều thấy người nầy, vì cớ nó, nên thay-thảy dân-chúng Giu-đa đến nài-xin ơn tôi, tại thành Giê-ru-sa-lem và tại đây cũng vậy, mà kêu lên rằng chẳng khá để cho nó sống nữa. ²⁵ Phần tôi, đã xét nó chẳng có làm đều gì đáng tội chết; và vì chính nó cũng đã kêu-nài việc đó đến Sê-sa, nên tôi định giải-nộp cho Sê-sa. ²⁶ Nhưng vì tôi không có đều chi quả-quyết để làm sớ tâu hoàng-đế về việc nó, nên đòi nó đến trước mặt các ông, nhứt là trước mặt vua, là Ạc-ríp-ba, đặng khi tra-hỏi rồi, tôi có đều để viết sớ. ²⁷ Vả, tôi nghĩ rằng giải một tên phạm mà chẳng nói rõ đều người ta kiện nó, thì là trái lẽ lắm.

26 ¹ Bấy giờ vua Ạc-ríp-ba biểu Phao-lô rằng: Ngươi được phép nói để chữa mình. Phao-lô bèn giơ tay ra, chữa cho mình như vầy: ² Tâu vua Ạc-ríp-ba, tôi lấy làm may mà hôm nay được gỡ mình tôi trước mặt vua về mọi đều người Giu-đa kiện tôi, ³ nhứt là vì vua đã rõ mọi thói-tục người Giu-đa, và cũng biết sự cãi-lẫy của họ. Vậy, xin vua hãy nhịn-nhục mà nghe tôi.

⁴ Cách ăn nết ở của tôi từ lúc tuổi trẻ, nơi giữa bổn-quốc tôi và tại thành Giê-ru-sa-lem, thì mọi người Giu-đa đều biết cả. ⁵ Ví bằng họ muốn làm chứng về việc nầy, thì biết từ lâu ngày rồi, tôi là người Pha-ri-si, theo phe đó, rất là nghiêm hơn trong đạo chúng tôi. ⁶ Hiện nay tôi bị đoán-xét, vì trông-cậy lời Đức Chúa Trời đã hứa cùng tổ-phụ chúng tôi, ⁷ lại mười hai chi-phái chúng tôi, lấy lòng sốt-sắng thờ-phượng Đức Chúa Trời, cả đêm và ngày, mà trông-đợi lời hứa ấy được trọn. Muôn tâu, thật là vì sự trông-cậy đó mà tôi bị người Giu-đa kiện-cáo ⁸ Ủa nào! các ông há lại ngờ chẳng có thể tin được rằng Đức Chúa Trời khiến những kẻ chết sống lại sao?

⁹ Thật, chính mình tôi đã tin rằng nên dùng đủ mọi cách-thế mà chống lại danh Jêsus ở Na-xa-rét. ¹⁰ Thật tôi đã làm sự nầy tại thành Giê-ru-sa-lem: sau khi đã chịu quyền của các thầy tế-lễ cả, thì tôi bỏ tù nhiều người thánh; và lúc họ giết các người đó, tôi cũng đồng một ý. ¹¹ Vả lại, tôi thường trảy đi từ nhà hội nầy đến nhà hội kia, hà-hiếp họ, để bắt họ phải nói phạm-thượng, tôi lại nổi giận quá bội bắt-bớ họ cho đến các thành ngoại-quốc.

¹² Ấy vậy, tôi lên thành Đa-mách có trọn quyền và phép bởi các thầy tế-lễ cả, đương đi dọc đường, ¹³ muôn tâu, lúc giữa trưa, tôi thấy có ánh sáng từ trên trời giáng xuống, chói-lói hơn mặt trời, sáng lòa chung-quanh tôi và kẻ cùng đi. ¹⁴ Chúng tôi thảy đều té xuống đất, và tôi nghe tiếng phán cùng tôi bằng tiếng Hê-bơ-rơ rằng: Hỡi Sau-lơ, Sau-lơ, sao ngươi bắt-bớ ta? ngươi đá đến ghim nhọn thì là khó chịu cho ngươi vậy. ¹⁵ Tôi thưa: Lạy Chúa, Chúa là ai? Chúa đáp rằng: Ta là Jêsus mà ngươi đương bắt-bớ. ¹⁶ Song hãy chờ dậy, và đứng lên, vì ta đã hiện ra cho ngươi để lập ngươi làm chức-việc và làm chứng về những việc ngươi đã thấy, cùng những việc ta sẽ hiện đến mách cho ngươi. ¹⁷ Ta sẽ bảo-hộ ngươi khỏi dân nầy và dân ngoại là nơi ta sai ngươi đến, ¹⁸ đặng mở mắt họ, hầu cho họ từ tối-tăm mà qua sáng-láng, từ quyền-lực của quỉ Sa-tan mà đến Đức Chúa Trời, và cho họ bởi đức-tin nơi ta được sự tha-tội, cùng phần gia-tài với các thánh-đồ.

¹⁹ Tâu vua Ạc-ríp-ba, từ đó, tôi chẳng hề dám chống-cự với sự hiện-thấy trên trời; ²⁰ nhưng đầu hết tôi khuyên-dỗ người thành Đa-mách, kế đến người thành Giê-ru-sa-lem và cả xứ Giu-đê, rồi đến các dân ngoại rằng phải ăn-năn và trở lại cùng Đức Chúa Trời, làm công-việc xứng-đáng với sự ăn-năn. ²¹ Kìa, vì thế nên người Giu-đa đã bắt tôi trong đền-thờ và toan giết tôi. ²² Song nhờ ơn Đức Chúa Trời bảo-hộ, tôi còn sống đến ngày nay, làm chứng cho các kẻ lớn nhỏ, không nói chi khác hơn là đều các đấng tiên-tri và Môi-se đã nói sẽ đến, ²³ tức là Đấng Christ phải chịu thương-khó, và bởi sự sống lại trước nhứt từ trong kẻ chết, phải rao-truyền ánh sáng ra cho dân-sự và người ngoại.

²⁴ Người đang nói như vậy để binh-vực mình, thì Phê-tu nói lớn lên rằng: Hỡi Phao-lô, ngươi lảng trí rồi; ngươi học biết nhiều quá đến đỗi ra điên-cuồng. ²⁵ Phao-lô lại nói: Bẩm quan lớn Phê-tu, tôi chẳng phải lảng-trí đâu; tôi nói đó là những lời thật và phải lẽ. ²⁶ Vua biết rõ các sự nầy; lại tôi bền lòng tâu vì tin rằng chẳng có đều nào vua không biết; vì mọi việc đó chẳng làm ra cách chùng-vụng đâu. ²⁷ Tâu vua Ạc-ríp-ba, vua có tin các đấng tiên-tri chăng? Tôi biết thật vua tin đó! ²⁸ Vua Ạc-ríp-ba phán cùng Phao-lô rằng: Thiếu chút nữa ngươi khuyên ta trở nên tín-đồ Đấng Christ! ²⁹ Phao-lô tâu: Cầu-xin Đức Chúa Trời, chẳng kíp thì chầy, không những một mình vua, nhưng hết thảy mọi người nghe tôi hôm nay đều trở nên như tôi, chỉ trừ-bỏ xiềng nầy thôi!

³⁰ Vua bèn đứng dậy, quan tổng-đốc và bà Bê-rê-nít cùng những người đồng ngồi đó cũng vậy. ³¹ Khi lui ra rồi, các người nói cùng nhau rằng: Trong cách ăn-ở người nầy, thật chẳng có chi đáng chết hoặc đáng bỏ tù cả. ³² Vua Ạc-ríp-ba nói với Phê-tu rằng: Nếu người nầy chưa kêu-nài đến Sê-sa, có thể tha được.